Kamu Yönetimi Vergi Hukuku Final Ders Notları

Ansiklopedi bölümünde yer alan bu konu RayOfHope tarafından paylaşıldı.

  1. RayOfHope

    RayOfHope Üye

    Vergi Hukuku Ders Notları ( Final )

    Vergi Borcunu Sona Erdiren Haller

    A. Ödeme
    Vergi borcunu ortadan kaldıran nedenlerin basında ödeme gelir.
    B. Zamanasımı
    Zamanasımı, bazı hak ve yetkilerin kullanımına iliskin kanunlarda belirtilen sürenin
    dolmasıdır. Vergi Hukukunda zamanasımı, “süre geçmesi nedeniyle vergi alacaklarının
    kalkması” seklinde tanımlanmıstır. Vergi Hukukunda zamanasımı idare ve yargı organları
    tarafından resen dikkate alınır.
    Vergi Hukukunda çesitli zamanasımı düzenlemeleri yer almaktadır;
    1. Tahakkuk Zamanasımı
    Vergi alacagının dogdugu takvim yılını takip eden yılın basından baslayarak 5 yıl içinde tarh
    ve mükellefe teblig edilmeyen vergiler zamanasımına ugrar. Ancak bu bes yıllık süreye
    istisna teskil eden düzenlemelerde vardır:
    a. Emlak vergisinde zamanasımı
    b. Veraset ve intikal vergisinde zamanasımı
    c. Usulsüzlük suçlarında zamanasımı
    • Zamanasımının durması ile kesilmesi farklı seylerdir. Zamanasımını durduran nedenin
    ortaya çıkması halinde, durma nedeni ortadan kakıncaya kadar zamanasımı islemez.
    Durma nedeni ortadan kalkmasıyla birlikte, zamanasımı durdugu yerden itibaren yeniden
    islemeye baslar. Bu nedenle zamanasımı süresi, duran süreler kadar uzamıs olur.
    • Buna karsılık zamanasımının kesilmesi halinde, daha önce islemis olan süreler otomatik
    olarak silinir. Baska bir ifade ile zamanasımını kesilmesiyle birlikte zamanasımının süresi
    sıfırlanmıs olur.
    Tahakkuk Zamanasımını Durduran Nedenler
    • Matrah takdiri için takdir komisyonuna basvurmak
    • Mücbir sebeplerin ortaya çıkması
    Tahakkuk Zamanasımını Kesen Nedenler
    • Tahakkuk zamanasımın kesilmesi, sadece vergi cezaları bakımından söz konusudur. Buna
    göre, ceza ihbarnamesi tebligi, zamanasımını keser.
    2. Tahsil Zamanasımı
    Tahsil zamanasımı AATUHK’ TA düzenlenmistir. Bu kanunun 102, maddesine göre, kamu
    alacagı, vadesinin rastladıgı takvim yılını takip eden, takvim yılı basından itibaren 5 yıl içinde
    tahsil edilmezse zamanasımına ugrar.
    • Tahsil zamanasımı ile tahakkuk zamanasımının ayrıldıgı nokta, baslama noktasıdır.
    Tahsil zamanasımın baslangıcında vade esas alınırken, tahakkuk zamanasımın
    baslangıcında ise, vergi borcunu doguran olayın meydana geldigi tarih esas alınmaktadır.
    Tahsil Zamanasımını Durduran Nedenler
    • Mükellefin yabancı ülkede bulunması
    • Hileli iflas yoluna basvurması
    • Terekesinin ( mirasa konu mal varlıgı ) tasfiyesi nedeniyle hakkında takibat
    yapılamaması.
    Tahsil Zamanasımını Kesen Nedenler
    • Ödeme
    • Haciz uygulaması
    • Cebri tahsil sonucu yapılan tahsilât
    • Ödeme emri
    • Mal bildirimi
    Vb nedenlerle zamanasımı kesintiye ugramaktadır.
    C. Terkin
    Terkin, kelime olarak silinme anlamına gelir. Verginin terkini, tahakkuk etmis veya tahsil
    edilmis olan bir verginin, tahakkuk kaydının iptal edilmesi yahut da tahsil edilmis olan
    verginin mükellefe ret ve iade edilmesi suretiyle bu alacagın vergi idaresince ortadan
    kaldırılması islemidir.
    Baslıca terkin nedenleri sunlardır:
    1. Dogal afetler nedeniyle terkin
    2. Tahsil imkânsızlıgı nedeniyle terkin
    3. Tahakkuktan vazgeçme
    4. Yargı kararlarına göre terkin
    D. Mahsup
    Önceden ödenmis olan vergi miktarının sonradan hesaplanan vergi miktarından düsülmesi
    anlamına gelir. Örnegin; kesinti yoluyla veya geçici vergi adı altında önceden ödenmis olan
    vergilerin, daha sonra beyanname verme esnasında hesaplana vergi borcundan indirilmesi
    mahsup islemidir.
    E. Takas
    Takasın kelime anlamı karsılıklı ödesmedir. Takasta, iki tarafın karsılıklı ve muaccel ( vadesi
    gelmis ) alacaklılık durumu söz konusudur. Vergi Hukukunda takasın olabilmesi için,
    mükellef ile vergi idaresinin birbirine, karsılıklı borçlu ve alacaklı durumda olmaları gerekir.
    F. Vergi Hatasının Düzeltilmesi
    Vergi hatası, vergiye iliskin hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız
    veya eksik vergi istenmesi veya alınmasıdır.
    G. Uzlasma
    Uzlasma, mükellef ile vergi idaresi arasında ortaya çıkan bazı uyusmazlıkların karsılıklı
    görüsme yoluyla çözümüdür.
    Vergi Borcunun _ntikali
    Vergi kanunlarıyla kabul edilen haller dısında, vergi mükellefiyeti ile vergi sorumluluguna
    iliskin özel sözlesmeler geçersizdir. Bu yüzden vergi borcunun baskasına devredilmesi
    mümkün degildir. Ancak, vergi kanunları bazı hallerde bir kısım vergi borcunun baskalarına
    intikal edecegini öngörmüstür.
    Buna karsılık vergi cezası, cezalardaki kisisellik ilkesi geregi, mirasçılara intikal etmez. Vergi
    borcunun intikal ettigi durumlar;
    a. Borçlu tüzel kisileri infisahı halinde
    b. Kurumların birlesmesi halinde
    c. Devir halinde
    Vergi Hukukunda Süreler
    A. Süre Kavramı ve Çesitleri
    Genel olarak, bir islemin ya da ödevin yapılması için belirlenmis olan zaman dilimidir.
    Hukukta süre önemli bir kavramdır. Çünkü sürelere uyulmadıgı takdirde, bazı haklar ortadan
    kalkmakta ve bazı yaptırımlarla karsı karsıya gelinmektedir. Vergi hukukunda süreler;
    1. Kanuni süreler
    2. _dari süreler
    3. Yargı organlarınca verilen süreler
    B. Sürelerin Hesabı
    1. Süre, gün olarak belli edilmisse
    Basladıgı gün hesaba katılmaz ve son günün tatil saatinde biter.
    2. Süre, hafta olarak belli edilmisse
    Basladıgı güne denk gelen son hafta gününde sona erer.
    3. Süre, ay olarak belli edilmisse
    Ayın kaçıncı gününde islemeye baslamıssa, bittigi ayın aynı gününde sona erer.
    4. Sonu belli bir gün ile tayin edilen süreler
    Belli edilen günün çalısma saati bitiminde süre biter
    5. Resmi tatil günleri süreye dâhildir.
    Sürenin son günü resmi tatile rastlarsa süre, tatili takip eden ilk is günün çalısma saati
    sonunda biter.
    C. Sürelerin Uzaması
    1. Mücbir Sebepler Nedeni ile Sürelerin Uzaması
    Mücbir sebepler, agır kaza, agır hastalık, tutukluluk, yangın, deprem, sel ve sahibinin iradesi
    dısındaki nedenlerden dolayı defter ve belgelerinin elinden çıkmıs bulunması halleridir.
    Belirtilen sebeplerin herhangi birinin ortaya çıkması durumunda, bu sebep ortadan kalkıncaya
    kadar süreler islemez. Bu takdirde tarh zamanasımı, islemeyen süreler kadar uzar
    2. Zor Durum Nedeni _le Sürenin Uzaması
    Zor durum sayılabilecek haller, kanunda açıkça belirtilmemistir. Zor durumun takdiri vergi
    idaresine bırakılmıstır. Örnegin, kisinin kendisinin hastalanması mücbir sebep sayılırken,
    esinin ya da çocugunun hastalanması, zor durum sayılabilir.
    3. BÖLÜM
    I. VERG_ SUÇ VE CEZALARI KAVRAMI
    A. Vergi Suçu Kavramı ve Çesitleri
    1. Vergi Suçu Kavramı ve Özellikleri
    Genel olarak suç kavramı, kanunların cezalandırdıgı fiilleri ifade eder. Bir fiilin, suç sayılıp,
    bu fiili isleyene ceza verilebilmesi için, islenen fiilin kanunlarda yer alan suç kapsamına
    açıkça girmesi gerekir. Ceza hukukunda buna “kanunsuz suç ve ceza olamaz” ilkesi denir.
    Vergi suçu kavramını, kısaca, vergi kanunlarına aykırı davranmak biçiminde tanımlamak
    mümkündür.
    Genis tanımına göre vergi suçu, yasalarla ödevli bulunan vergi yükümlüsü veya vergi
    sorumlusu tarafından ya da vergilendirme islemlerinde görevliler tarafından, vergi
    kanunlarında gösterilen maddi ve biçimsel yükümlülüklere aykırı olarak islenen fiillerdir. Bu
    tanımdan hareketle vergi suçlarının özelliklerini su sekilde belirtmek gerekir:
    • Vergi suçu, vergi yükümlüsü, vergi sorumlusu ve vergilendirme veya
    yargılama faaliyetlerinde bulunanlar tarafından islenebilir.
    • Vergi suçu, vergi kanunlarında gösterilen maddi veya biçimsel, ya da hem
    maddi hem de biçimsel yükümlülüklere aykırı olarak islenir.
    • Vergi suçları sonucu devlet, vergi kaybına ugratabilecegi gibi, vergi kaybı
    ihtimali ile birlikte kamu düzeni de bozulabilir.
    • Vergi suçları, kanunlardaki tanıma uygun fiillerle islenir.
    • Bir fiilin vergi suçu olarak kabul edilmesi için, kanunda o fiil için ceza
    öngörülmüs olmalıdır.
    2. Vergi Suçlarında Ceza Ehliyeti
    Ceza ehliyeti, bir suç fiilinin, suç failine ( suç isleyene ) yüklenebilmesi için, failde ( suçu
    isleyende ) bulunması gereken özelliklerin tümüdür.
    3. Vergi Suçlarında Kusurlulugu Kaldıran Nedenler
    Vergi hukukunda islenmis olan bir suç fiilini, hukuka aykırı olmaktan çıkaran nedenleri iki
    baslık altında incelemek mümkündür.
    a) Mücbir Sebepler
    Mücbir sebep, kisinin iradesi dısındaki sebepler yüzünden kanuni ödevlerini yerine
    getirmemesi seklinde tanımlanabilir.
    • Agır kaza, agır hastalık ve tutukluluk.
    • Yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler
    • Kisinin iradesi dısında meydana gelen ortadan kaybolma
    • Sahibinin iradesi dısındaki sebepler dolayısıyla defter ve vesikaların elinden
    çıkmıs bulunması halleri.
    b) Yanılma
    Ceza hukukunda, kisinin, kanunu yanlıs yorumlaması veya bilmemesi mazeret olarak kabul
    edilemez. Ancak, vergi kanunlarının sıkça degismesi ve karmasık olması, yanılma müessesini
    düzenlenmesi geregini ortaya çıkarmıstır.
    Vergi hukukunda yanılma, baslıca iki sekilde ortaya çıkmaktadır.
    1. Vergi idaresinin vergi mükellefini yanlıs bilgilendirmesi sonucu ortaya çıkan yanılma
    seklidir.
    2. Bir hükmün uygulama tarzının ya da o hükmün hakkındaki içtihatların degismesi
    sonucu ortaya çıkan yanılmadır.
    B. Türk Vergi Sisteminde Yer Alan Baslıca Vergi Suçları ve Cezaları
    1. Vergi Ziyaı ( Kaybı ) Suçu ve Cezası
    a. Vergi Ziyaı
    Mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi
    veya eksik yerine getirmesi yüzünden, verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesi veya eksik
    tahakkuk ettirilmesini ifade eder.
    Vergi Ziyaı suçunun unsurlarını su sekilde belirtmek mümkündür;
    • Vergilendirmeyle ilgili ödevleri zamanında yerine getirmemek,
    • Vergilendirmeyle ilgili ödevleri eksik yerine getirmek
    • Gerçege aykırı beyanlarla verginin eksik tahakkuk ettirilmesine neden olmak
    • Haksız yere veri iadesine neden olmak
    b. Vergi Ziyaı Suçunun Cezası
    Vergi Ziyaı suçu isleyenlere vergi Ziyaı cezası kesilir. Vergi Ziyaı cezası, ziyaa ugratılan
    verginin bir katıdır. Baska bir ifadeyle vergi ziyaına neden olanlara, ziyaa ( kayba )
    ugrattıkları vergi miktarı kadar ceza kesilir.
    2. Kaçakçılık Suçları ve Cezaları
    3. Usulsüzlük Suçları ve Cezaları
    4. Özel Usulsüzlük Suçları ve Cezaları
    a) Fatura ve benzeri belgelerin verilmemesi ve alınmaması ile diger sekil ve usul
    hükümlerine uyulmaması.
    Bu baslık altına giren suç ve cezalar sunlardır:
    1. Fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ve serbest meslek makbuzlarının
    verilmemesi, alınmaması veya düzenlenen bu belgelerde gerçek tutarların
    gösterilmemesi.
    2. Perakende satıs fisi, giris ve yolcu tasıma bileti, sevk irsaliyesi, yolcu listesi, günlük
    müsteri listesi gibi belgelerin düzenlenmemesi veya gerçege aykırı miktarlar üzerinde
    düzenlenmesi.
    3. Tüketicilerin fatura ve benzeri belge almamaları
    4. _slemlerin zamanında defterlere kaydedilmemesi, defterlerin isyerinde
    bulundurulmaması ve vergi levhası asılmaması
    5. Muhasebe standartlarına ve tek düzen hesap planına uymayanlara 2.900 YTL özel
    usulsüzlük cezası kesilir.
    6. Vergi kimlik numarası kullanmadan islem yapmak.
    7. Belge basımı ile ilgili bildirim görevini yerine getirmeyen matbaa isletmelerine 460
    YTL özel usulsüzlük cezası kesilir.
    8. Vergi kimlik numarası kullanma mecburiyeti islemlerin bildirilmemesi.
    9. Vergi yoklaması yapan memurların dur ikazına uymayanlara 460 YTL özel usulsüzlük
    cezası kesilir.
    b) Damga Vergisinde Özel Usulsüzlük Suçu ve Cezası
    c) Bilgi vermekten çekinenlere, defter ve belgelerle diger kayıtlarına ibraz etmeyenlere,
    inceleme elemanlarına yardım etmeyenlere ve VUK’ un Maliye Bakanlıgı’na verdigi
    yetki çerçevesinde öngörülen diger ödevleri yerine getirmeyenlere ( kamu idare ve
    müesseselerinde bilgi verme görevini yerine getirmeyenler dâhil ) uygulanacak özel
    usulsüzlük cezaları
    5. Vergi Mahremiyetinin ( Gizliliginin ) _hlali Suçu ve Cezası
    Vergi mahremiyetinin ihlali, görevden dogan bir vergi suçudur. VUK’ un 362. maddesine
    göre, “Bu kanunda yazılı vergi mahremiyetine uymaya mecbur olanlardan, bu mahremiyeti
    ihlal edenlere TCK’nin 198. maddesinde yazılı hapis cezasının iki katı hükmolunur. Bu ceza
    iki aydan az olamaz. Suçları tekerrür edenler, bir daha devlet hizmetinde kullanılmazlar.”
    Buna göre, asagıda yazılı kimseler görevleri dolayısıyla, mükellefin ve mükellefle ilgili
    kimselerin sahıslarına, muamele ve hesap durumlarına, islerine, isletmelerine, servetlerine
    veya mesleklerine iliskin olarak, ögrendikleri sırları veya gizli kalması gereken diger
    hususları ifsa ( sırrı açıklamak ) edemez ve kendilerinin veya üçüncü sahısların yararına
    kullanamaz.
    Vergi mahremiyetine uymak zorunda olanlar sunlardır:
    _ Vergi muameleleri ve incelemeleri ile ugrasan memurlar
    _ Vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve Danıstay’da görevli olanlar
    _ Vergi kanunlarına göre kurulan komisyonlara istirak edenler
    _ Vergi islerinde görev alan bilirkisiler.
    6. Mükelleflerin Özel _slerini Yapma Suçu ve Cezası
    Vergi hukukunda görevden dogan suçların bir digeri, mükellefin özel isini yapma suçudur.
    Vergi idaresinde görev yapan memurlar ile vergi yargısında görevli olanlar, mükelleflerin,
    vergi kanunlarının uygulanması ile ilgili hesap, yazı ve sair özel islerini ücretsiz de olsa
    yapamazlar.
    7. Vergi Borcunu Ödemeyen ve Cezası Olan Mükelleflerin _simlerinin Kamuoyuna
    Açıklanması Cezası
    Vergi borcu ya da vergi cezansın zamanında ödenmesini saglamak amacıyla getirilen
    yaptırımlardan biri de vergi borcunu ya da cezasını zamanında ödemeyenlerin kimliklerinin
    kamuoyuna açıklanmasıdır.
    C. Vergi Suçlarında _stirak, Tesvik, Tekerrür ve Birlesme
    1. _stirak
    Vergi suçlarında istirak, birden fazla kisinin kaçakçılık sayılan bir fiili, herhangi bir maddi
    menfaat gözeterek ya da gözetmeden birlikte islemesidir.
    2. Azmettirmek
    Suça azmettirmek ya da tesvik etmek, bir suçu islemesi için telkinde bulunmak ya da karar
    verdirmek anlamına gelir. Kaçakçılık suçunu islemeye azmettirenlere, suçu isleyenlere verilen
    cezanın aynısı uygulanır.
    3. Tekerrür
    Tekerrür, daha önce islenmis olan herhangi bir suçun belli bir süre içerisinde yeniden
    islenmesi, yani tekrarlanması halinde, cezanın arttırılması sonucunu doguran bir nedendir.
    Buna göre, tekerrür nedeniyle vergi cezalarının arttırılabilmesi için, vergi ziyaı suçlarının bes
    yıl; usulsüzlük suçlarının ise, iki yıl içerisinde tekrar islenmesi gerekmektedir.
    4. Birlesme
    Suçlarda birlesme, bir fiile baglı olarak birden fazla suçun ortaya çıkması veya birden fazla
    fiile baglı olarak aynı nitelikte ya da farklı nitelikte suçların islenmesi durumunda verilecek
    cezanın belirlenmesi meselesidir.
    Vergi Usul Kanuna göre birlesme sekilleri asagıdaki gibidir:
    a) Tek Fiil ile Çesitli Vergilerin Ziyaına neden Olmak
    b) Tek Fiil ile Vergi Ziyaı ve Usulsüzlük Suçlarının Birlikte _slemesi
    c) Ayrı Ayrı Fiillerle Birden Fazla Vergi Suçu _slemesi
    D. Vergi Cezalarının Sona Ermesi
    1. Ödeme
    Vergi cezaları; cezaya karsı vergi mahkemesinde dava açılmamıssa, dava açma süresinin
    bitimi tarihinden itibaren 1 ay içinde ödenir.
    2. Uzlasma
    Uzlasma, bazı vergi uyusmazlıklarında, vergi idaresi ile mükellefin bir araya gelerek,
    uyusmazlıgın anlasma yoluyla ortadan kaldırılmasıdır. Vergi cezaları, dogrudan uzlasma
    konusu yapılamaz. Uzlasma, ikmalen, re’sen veya idarece tarh edilen vergilerle ilgili olarak
    yapılabilir.
    3. Pismanlık
    Pismanlık vergi suçlarını ortadan kaldıran önemli bir nedendir. Pismanlıgın en önemli sonucu
    vergi suçlarını ortadan kaldırmasıdır.
    4. Ölüm
    Ölüm, cezaların kisiselligi ilkesi sonucu, vergi cezasını ortadan kaldırır. Ancak, vergi borcu
    ile varsa gecikme zammı, ölümden sonra mirası reddetmemis mirasçılara geçer. Dolayısıyla
    ölüm sadece para ve hapis cezalarını ortadan kaldırır.
    5. Mücbir Sebepler
    VUK’ ta yazılı mücbir sebeplerden herhangi birinin meydana geldiginin belgelendirilip, ispat
    edilmesi halinde vergi cezası kesilmez.
    6. _ndirim
    _ndirim, cezaları tamamen degil, kısmen ortadan kaldıran bir yoldur.
    4. BÖLÜM
    I. VERG_ _DARES_N_N TESK_LAT YAPISI
    A. Gelir _daresi Baskanlıgı
    B. Tasra Teskilatı
    C. Vergi _daresinde Görev Yapan Komisyonlar
    II. VERG_ DENET_M_
    Beyan esasına dayanan vergi tarhı sisteminde, en önemli sorun, vergi kayıp ve kaçagını
    önlemektir. Bu nedenle, vergi idaresinin önemli görevlerinden biri de vergi denetimidir.
    A. Yoklama
    VUK’ un 127. maddesine göre, yoklamadan maksat, mükellefleri ve mükellefiyetle ilgili
    maddi olayları, kayıtları ve mevzuları arastırmak ve tespit etmektir.
    B. Vergi _ncelemesi
    VUK’ un, 134. maddesine göre, vergi incelemesinden maksat, ödenmesi gereken vergilerin
    dogrulugunu arastırmak, tespit etmek ve saglamaktır.
    Vergi incelemesi; Hesap Uzmanları, Maliye Müfettisleri, Gelirler Kontrolörleri, Defterdarlar,
    Vergi Denetmenleri ile Vergi Dairesi Müdürleri tarafından yapılır.
    C. Arama
    _hbar veya yapılan incelemeler dolayısıyla bir mükellefin vergi kaçırdıgına delalet eden
    emareler bulunursa, bu mükellef veya kaçakçılıkla ilgili görülen diger sahıslar nezrinde ve
    bunların üzerinde arama yapılabilir.
    D. Bilgi Toplama
    E. _stihbarat Arsivi
    5. BÖLÜM
    I. VERG_ UYUSMAZLIKLARININ _DAR_ ÇÖZÜM YOLLARI
    A. Uzlasma
    Uzlasma kavramı bir mesele üzerinde mutabakat saglamak ya da karsılıklı tavizleserek
    anlasma anlamına gelir.
    Vergi Hukukunda uzlasma, vergi yükümlüsü ile vergi idaresi arasında meydana gelen bazı
    uyusmazlıkların, yargı yoluna basvurulmadan, karsılıklı görüsme yolu ile sone erdirilmesidir.
    1. Uzlasmanın Konusu ve Kapsamı
    Uzlasmanın konusu, ikmalen, re’sen veya idarece tarh edilen vergilerle bu vergilere iliskin
    vergi ziyaı cezasıdır.
    2. Uzlasmaya Basvurabilme Nedenleri
    a) Tarhiyatta hata bulunması
    b) Uyusmazlık konusu olayda, yargı kararları ile idarenin görüsleri arasında farklılık
    olması.
    c) Yetkili makamların mükellefi yanıltması
    d) Mükelleflerin kanunlara geregi kadar nüfuz edememis olması.
    3. Uzlasma Komisyonu
    4. Uzlasma Süreci
    5. Uzlasma ve Vergi Mahkemelerinde Dava Açma
    6. Uzlasma ve Cezalarda _ndirim
    7. Tarhiyat Öncesi Uzlasma
    B. Vergi Hataları ve Düzeltme Usulleri
    1. Vergi Hatasının Tanımı
    Vergi hatası, vergiye iliskin hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız
    yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınmasıdır. Vergi hataları, mükellefler tarafından
    yapılabilecegi gibi, vergi idaresi tarafından da yapılabilir.
    2. Vergi Hatalarının Çesitleri
    a) Hesap Hataları
    Hesap hataları, vergi ile ilgili hesaplarda yapılan ve vergi miktarını etkileyen hatalardır. Bu
    çesit hatalar, VUK’ un 117. maddesinde su sekilde düzenlenmistir.
    1) Matrah Hataları
    2) Vergi Miktarında Hatalar
    3) Verginin Mükerrer Olması
    b) Vergilendirme Hataları
    1) Yükümlünün Sahsında Hata
    Mükellefin sahsında hata, bir verginin asıl borçlusu yerine baska bir kisiden istenmesi veya
    alınmasıdır. Örnegin; kolektif sirket ortagının fiili nedeniyle ortaga kesilmesi gereken cezanın
    kolektif sirket adına kesilmesidir.
    2) Mükellefiyette Hata
    Vergi mükellefi olmayan bir kisinin vergi mükellefi gibi kabul edilerek mükellefiyet kapsamı
    içine alınmasıdır.
    3) Mevzuda ( Konuda ) Hata
    Vergi konusu içine girmeyen bir konu üzerinden vergi alınması halinde ortaya çıkan hatadır.
    3. Vergi Hatalarının Meydana Çıkarılması
    Vergi hataları su yollarla meydana çıkarılabilir;
    • Hatalı islemi yapan ilgili memurun hatayı bulması ile.
    • Üst memurların yapılan incelemeleri sırasında hatanın ortaya çıkartılması ile
    • Hatanın teftis sırasında ortaya çıkarılması ile
    • Vergi incelemeleri sırasında hatanın ortaya çıkarılması ile
    • Mükellefin müracaatı ile
    a) Vergi Hatalarının Düzeltilmesi Yolları
    1) Re’sen Düzeltme
    2) Mükellefin Talebi Üzerine Düzeltme
    b) Vergi Hatalarında Düzeltme Usulü
    c) Sikâyet Yolu ile Müracaat
    II. VERG_ UYUSMAZLIKLARININ YARGI YOLU _LE ÇÖZÜMÜ
    A. Vergi Yargı Organları
    1. Danıstay
    2. Bölge _dare Mahkemesi
    3. Vergi Mahkemeleri
    B. Vergi Davasının Açılması ve Yargı Usulü
    1. Vergi Davasının Konusu
    Vergi dava konusu olabilecek islemler, “genel düzenleyici islemler” ve “bireysel islemler”
    seklinde iki gruba ayrılabilir.
    Vergi davasının konusunu olusturacak islemleri su sekilde belirtmek mümkündür;
    • Re’sen veya ikmalen ya da idarece tarh edilen vergiler ile bunlara iliskin
    cezalar
    • Takdir ve tadilat komisyonlarının kararları
    • Kesinti yoluyla alınan vergiler
    2. Dava Açmaya Yetkili Olanlar
    VUK’ un 377 nci maddesine göre, “Mükellefler ve kendilerine vergi cezası kesilenler, tarh
    edilen vergilere ve kesilen cezaları karsı vergi mahkemesinde dava açabilirler.
    3. Dava Açma Süresi
    Vergi mahkemelerinde dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde
    30 gündür.
    4. Dava açma Süresinin Niteligi
    Vergi yargısında dava açma süresi, hak düsürücü bir süredir. Bunun anlamı, süresi içinde
    dava açılmaması halinde, dava açma hakkı düser.
    5. Dava Dilekçesinin Verilecegi Yerler
    6. Dava Dilekçesinin _çerigi
    7. Yargılama Süreci
    8. Vergi Yargısında _spat
    Vergi yargısında “delil serbestligi” ilkesi geçerlidir. VUK’ un ilgili maddesine göre, “Vergiyi
    doguran olay ve bu olaya iliskin muamelelerin gerçek mahiyeti yemin hariç, her türlü delille
    ispatlanabilir.
    9. Dava Açmanın Hukuki Sonuçları
    Tarhiyat islemine karsı açılan dava, tahsilât islemini kendiliginden durdurur. Öte yandan,
    ödeme emri tebligi ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz gibi tahsilât islemlerine karsı açılan
    davalarda, yürütme kendiliginden durmaz. Ancak, bu çesit davalarda yürütmenin
    durdurulması mahkemeden talep edilebilir ve mahkeme bu yönde karar verebilir.
    10. Vergi Davasının Sonucu
    Mükellefler tarafından açılan davalarda mahkemenin kararı, davanın kabulü yönünde, baska
    bir ifade ile mükellefin lehine ise, açılan davanın konusuna göre, tarhiyatın terkini, ödenmis
    olan vergini iadesi, haciz isleminin kaldırılması seklinde kararlar verilir.
    C. Vergi Mahkemesi Kararlarına Karsı Basvurulabilecek Kanun Yolları
    1. _tiraz
    _tiraz davası, vergi mahkemelerinin tek hâkimle verdigi kararların, Bölge _dare
    Mahkemesinde hukuka uygunluk denetimi yoludur. Vergi mahkemesinin tek hâkimle verdigi
    karara karsı Danıstay’a basvurulamaz.
    _tiraz için dava açma süresi 30 gündür.
    2. Temyiz
    Danıstay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdigi kararlar ile vergi
    mahkemelerin kurul halinde verdigi kararların temyiz yeri Danıstay’dır. Temyiz süresi ile
    basvuru süresi 30 gündür.
    Temyiz incelemesi sonucunda Danıstay, ilk derece mahkemesinin (vergi mahkemesi)
    kararlarına iliskin olarak farklı kararlar verebilir. Bu kararlar su sekilde olabilir:
    • Onama
    • Düzelterek Onama
    • Kısmen Onama
    • Bozma
    3. Kararın Düzeltilmesi
    Danıstay Dava Daireleri ile Danıstay _dari veya Vergi Dava Daireleri Genel Kurullarının,
    temyiz talebi üzerine verdikleri kararlar ile bölge idare mahkemeleri tarafından itiraz talebi
    üzerine verilen kararlara karsı, taraflar, bir defaya mahsus olmak üzere kararın tebliginden
    itibaren 15 gün içinde kararın düzeltilmesi isteminde bulunabilirler.
    Kararın düzeltilmesi yoluna gidilebilmesi için su nedenlerin bulunması gerekir.
    • Kararın esasına etkisi olan iddia ve itirazların kararda karsılanmamıs olması
    • Bir kararda birbirine aykırı hükümler bulunması
    • Kararın usul ve kanuna aykırı bulunması
    • Hükmün esasını etkileyen belgelerde hile ve sahtekârlıgın ortaya çıkmıs
    bulunması
    4. Yargılamanın Yenilenmesi ( _ade-i mahkeme )
    Danıstay, Bölge _dare Mahkemesi, _dare Mahkemesi ve vergi Mahkemesi tarafından verilmis
    ve kesinlesmis olan kararlara karsı, belli sartların varlıgı halinde, yargılamanın yenilenmesi
    talebinde bulunmak mümkündür.
    5. Kanun Yararına Bozma
    Temyiz tarafından yerinde görülmesi durumunda kanun yararına bozulan karar, daha önce
    kesinlesmis olan mahkeme kararının hukuki sonuçlarını ortada kaldırmaz. Kanun yararına
    bozma ile hukuka aykırı bir içtihadın yerlesmesi engellenmis olur.
    6. Açıklama _stenmesi ve Yanlıslıkların Düzeltilmesi Talebi
    Danıstay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar yeterince
    açık degilse yahut birbirine aykırı hüküm fıkraları tasıyorsa, taraflardan her biri kararın
    açıklanması veya aykırılıgın giderilmesini isteyebilir. Açıklama veya aykırılıgın kaldırılması
    kararın yerine getirilmesine kadar istenebilir.
     
    Son düzenleme moderatör tarafından: 21 Mart 2010