Linux komutları - Unix Komutları

Linux bölümünde yer alan bu konu LAL tarafından paylaşıldı.

  1. LAL

    LAL Moderatör

    İşte sizler için derlediğim A'dan Z'ye unix komutları

    A
    a2ps : ASCII dosyalarini Postscript formatina cevir
    acroread : AcrobatReader, pdf-dosyalarini görebilmek icin gerekli olan program
    alias : Komuta baska bir isim ver
    apropos : Belli bir kelimeyi man sayfalarinda ara
    ar : Arsiv olusturmak, olusturulmus bir arsivi calismak ya da acmak icin
    arch : Processor'un yapisi hakkinda bilgi ver
    arp : Host ve IP numarasini göster. (arp = adress resolution protocol)
    at : Komutu ya da komutlari daha sonraki bir zamanda calistir (bknz. batch)

    B
    basename : Bir dosyanin gercek ismini ver (Üst dizinleri göstermeden)
    bash : Bourne Again Shell -> Linux'un standart shell'i
    batch : Komutu ya da komutlari daha sonra ki bir zamanda calistir(bknz. at)
    bg : Bir programi Ön planda calistir
    break : Bir blogu belli bir kosuldan terk et (bknz. continue)
    bunzip2 : (bknz. bzip2)
    bzip2 : Bir arsivleme programi

    C
    cal : Aktuel takvimi göster
    calender : Bir randevu hatirlatma programi
    case : Coklu seceneklere ayirma komutu
    cat : Dosyayi monitöre ver
    cc : C derleyicisi (C-compiler)
    cd : Dizin degistir
    cdrecord : CD kopyalama tool'u
    chfn : finger bilgilerinde degisiklik yap
    chgrp : Grup degistir
    chmod : Bir dosyanin haklarini degistir
    chown : Bir dosyanin sahiplerini degistir
    chroot : Bir komutu Özel bir root dizininde calistir
    chsh : Standart shell i degistir
    clear : Monitörü temizle
    continue : Bir bloku belli bir kosuldan sonra terk etme ve kaldigin yerden devam et.
    cmp : Iki dosyayi karsilastir (bknz. comm, diff)
    comm : Iki dosyayi satir satir karsilastir (bknz. cmp, diff)
    cp : Dosyayi kopyala
    csh : C-Shell -> Yapisi biraz C diline benzeyen bir shell programi
    csplit : Bir dosyayi parcalara ayir
    cut : Bir dosyadan belli sütunlari kes

    D
    date : Aktuel zamani göster
    deluser : Kullanici sil
    delgroup : Grup sil
    df : Bellekte ne kadar bos yer oldugunu göster
    diff : Iki dosya arasindaki farklari göster (bknz. cmp, comm)
    do : Belli bir kosuldan sonra bir komutu ya da komut blogunu calistir
    done : do blogunun bitimi (bknz. do)
    du : Bir dosyanin ya da dizinin bellekte ne kadar yer kapladigini göster

    E
    echo : Harf dizisini monitöre yaz
    ed : Bir editör programi
    egrep : Bir dosyanin icinde belli bir harf dizisini ara(bknz. fgrep. grep)
    eject : Medium'u disari ver, mesela CDROM
    emacs : Bir editör programi
    elif : if kosulunun saglanmadigi zaman devreye sokulan baska bir if kosulu
    else : if kosullarinin saglanmadigi zaman devreye sokulan baska komutu
    env : Bütün sistem degiskenlerini göster
    esac : case seceneklerinin bitimi (bknz. case)
    exec : Komutu calistir
    exit : Shell'den cikma komutu
    export : Sistem degiskeninin tanimlanmasi
    expr : Matematik ifadesini hesapla

    F
    false : Boolean tipinde "yanlis" degeri
    fdformat : Disket formatla
    fdisk : Bellegi bölme programi
    fg : Programi ön plana al
    fgrep : (bknz. egrep, grep)
    fi : if kosulunun sonu (bknz. if)
    file : dosya hakkinda bilgi ver
    find : Belli bir dosyayi dizinlerde ara
    finger : Sisteme kayitli olan kullanciliari göster ya da kullanici hakkinda bilgi ver
    for : Belli komutlari belli bir kosula kadar döngü seklinde calistir
    ftp : Dosya transfer programi (ftp = file transfer protocol)
    fvwm : Linux icin yapilmis bir desktop programi (bknz. fvwm2, gnome, kde ...)
    fvwm2 : (bknz. fvwm)

    G
    g++ : C++ derleyicisi (C++ compiler)
    gcc : GNU C derleyicisi
    gnome : (bknz. fvwm)
    grep : (bknz. egrep , fgrep)
    groupadd : Yeni bir grup olustur
    groupdel : Grup sil
    groupmod : Grup üzerinde degisiklikler yap
    groups : Kullanicinin bagli oldugu gruplari göster
    grub : Bir cesit Linux Bootloader (bknz. lilo)
    gunzip : (bknz. gzip)
    gvim : vi editörünün GUI (graphical user interface) versiyonu
    gzip : Bir arsivleme programi

    H
    halt : Sistemi durdur
    head : Bir dosyanin ilk satirlarini göster (standart 10 satir) (bknz. tail)
    help : Shell komutlarini göster
    history : Kullanicini o zamana kadar kullandigi komutlari göster
    host : Bir bilgisayarin adini sor
    hostid : sistemin host kimligini göster
    hostname : sistemin host adini göster
    httpd : Apache server'i baslat
    httpd2 : Apache 2 server'i baslat

    I
    id : Kullanicini kullanici kodunu , bagli oldugu gruplarin kodunu göster
    if : "eger" kontrolu
    ifconfig : Ag kartini ayarla
    init 0 : Sistemi kapat ( bknz. halt, shutdown, poweroff)
    init 1 : Sistemi tek kullanicili modus'a gecir (bknz. init S, init s)
    init 2 : Sistemi lokal cok kullanicili modus'a gecir
    init 3 : Sistemi tam aga bagli sekilde ve cok kullanicili modus'a gecir
    init 5 : Sistemi tam aga bagli sekilde, cok kullancili ve GUI'li modus'a gecir
    init 6 : Sistemi yeniden baslat
    init S : (bknz. init 1)
    init s : (bknz. init 1)

    J
    jar : Java arsiv
    java : Java Virtual Machine (JVM)
    javac : Java Compiler
    javadoc : Java dokumanlari olustur
    jdb : Java Debugger
    jikes : IBM tarafindan sunulan ve javac'tan daha hizli olan bir Java Compiler
    joe : Bir editör programi

    K
    k3b : KDE'de GUI'li bir CD kopyalama programi
    kaffeine : KDE CD, VCD, DVD vs. oynatma programi
    kate : Bir KDE editör programi
    kbear : Bir KDE FTP programi
    kcalc : Bir KDE hesap makinesi programi
    kde : KDE destop
    kernelversion : Hangi kernel versiyonu kullanildigini göster
    kmail : KDE Mail programi
    konqueror : KDE internet browser
    konsole : Yeni bir konsol ac
    kopete : Bir KDE multiple messenger programi
    kill : Process bitir
    killall : Bütün process'leri bitir
    kwrite : Bir KDE editörü

    L
    last : Sisteme son kayit olan kisileri göster
    less : Herhangi bir ciktiyi monitörde sayfa sayfa göster (bknz. more)
    lilo : Bir Linux Bootloader (bknz. grub)
    ln : Dosyalar ya da dizinler arasinda link olustur
    logname : login ismini göster
    logout : Sistemden ayril (eger login shell'le girildiyse)
    lpr : Dosyayi basilmasi icin yaziciya gönder
    lprm : Yaziciya gönderilen dokümanlari sil
    ls : Dizinde bulunan dosyalari listele
    lsmod : Yüklenmis modullari listele

    M
    mail : Kullancillar arasinda mail yazmayi mümkün kilan mail programi
    make : C programini belli bir kurala göre derleyen komut
    man : Manual sayfalar dokümanlari
    mcedit : Bir editör programi
    mkdir : Yeni bir dizin olustur
    modprobe : Kernel'a bir module eklemek ya da ondan silmek icin
    mozilla : Netscape'in open source versiyonu ve gercekten harika bir web browser
    more : (bknz. less)
    mount : Bir aleti bagla
    mv : Dosyayi kaydir ya da ismini degistir
    mysql : MySQL veritabani programi

    N
    nedit : Bir editör programi
    newgrp : Yeni bir gruba gir
    netstat : Ag baglantilarini görüntüle
    netscape : Bir web browser
    nl : Bir dosyayi satirlari numaralandirarak göster
    nslookup : DNS (domain name system) sorgusu

    O
    opera : Hizli bir web browser

    P
    passwd : Sifre degistir
    perl : PERL interpreter
    php : PHP interpreter
    pine : Bir mail programi
    ping : Baska bir bilgisayara ulasabilme sorgusu
    poweroff : Sistemi kapat (bknz. init 0)
    ps : Calisan process'leri göster
    pwd : Icinden bulunulan dizini göster

    Q
    quanta : Güzel bir HTML editörü

    R
    read : Shell'de monitörde girilen girdiyi oku
    reboot : Sistemi yeniden baslat (bknz. init 6)
    reset : Shell ayarlarini eski ayarlara getir
    return : Bir fonksiyonun hesapladigi degeri geri vermesi icin gereken komut
    rlogin : Uzaktaki bir bilgisayara baglan (bknz. telnet)
    rm : Dosyayi sil
    rmdir : Dizini sil (dizinin bos olmasi sarti ile)
    rpm : Redhat Packet Manager (ama genelde bütün Linux distrolari tarafindan desteklenir)

    S
    select : Secenek secimi
    set : Deger ver
    sh : Bourne Shell
    shift : Kaydir
    shutdown : Sistemi kapat (bknz. init 0)
    sleep : Belli bir süre ara ver
    sort : Siralayarak göster
    split : Bir dosyayi parcalara ayir
    startx : X-Server baslat
    su : Baska bir kullanici adiyla gir ( option verilmezse root sifresi vermek gerekir)
    sudo : Bir komutu root gibi calistir (tabii "sudoers" dosyasi buna izin veriyorsa, normal bir kullanicinin sudoers'i okumaya hakki yoktur).

    T
    tail : Bir dosyanin son satirlarini göster (standart 10 satir). (bknz. head)
    talk : Sisteme kayitli olan baska bir kullanici ile sohbet et
    tar : Arsiv programi
    tcsh : Ilerletilmis bir C-shell
    telnet : Uzak bir bilgisayara baglan
    then : if kosulu saglaniyorsa bundan sonraki komutlari calistir
    time : Bir komutun ne kadar süre harcadigini göster
    test : Bir kosulu test et
    top : Process'leri görüntüle
    touch : Dosyanin degistirilme zamanini degistir
    traceroute : Router takibi
    true : Boolean tipindeki "dogru" degeri

    U
    umask : Bir dosya icin standart haklar belirle
    uniq : Siralanmis bir dosya icinde birden fazal ayni satirlari ele
    umount : Baglanmis bir aleti sistemden geri cöz (komutun ismi "unmount" degil)
    unalias : alias'la degistirilmis komut aliaslarini geri cevir
    unrar : Bir Arsivleme programi
    until : Bir komutlar blogunu belli bir kosula kadar uygula
    unzip : Arsiv programi
    useradd : Sisteme yeni bir kullanici ekle
    userdel : Sistemden bir kullanici sil
    users : Su anda sisteme kayitli olan kullanicilari göster

    V
    vi : (bknz.vim)
    vim : Bir editör programi
    visudo : sudoers dosyasi üzerinde calis

    W
    w : Hangi kullanicinin o anda hangi komutu calistirdigini ya da hangi programi kullandigini göster
    wait : Belli bir process'i bekle
    wall : Bütün kullanicilara mesaj yolla
    wc : Harf, kelime ve satir sayma komutu
    wget : Belli bir sayfa icerigini agdan lokal PC ye indir
    whatis : Bir komutun ne ise yaradigini göster
    whereis : Ara
    which : Ara
    while : Komutlari belli bir kosula kadar döngü halinde calistir
    who : Sisteme kayitli olan kullanicilari göster (bknz. finger, w)
    whoami : Kullanicinin kendisi hakkinda bilgi
    windowmaker : Bir destkop
    wine : Windows Emulator programi
    wish : Windowing Shell
    write : Bir kullaniciya mesaj gönder

    X
    xanim : Bir media player
    xmms : *** player
    xterm : X Terminal

    Y
    yast (sadece SuSE) : Sistem ayarlari yapmak icin GUI'siz bir tool (yet another setup tool)
    yast2 (sadece SuSE) : Sistem ayarlari yapmak icin GUI'li bir tool
    you (sadece SuSE) : YaST online update

    Z
    zip : Arsivleme programi