Bağlaçlar + Test

Türk Dili bölümünde yer alan bu konu yalnızlar rıhtımı tarafından paylaşıldı.

  1. BAĞLAÇLAR



    Cümleleri veya aynı görevdeki sözcükleri birbirine bağlayarak aralarında anlam ilgisi kuran sözcüklere denir.



    “İLE” - “VE” BAĞLAÇLARI



    Aynı görevdeki sözcükleri birbirine bağlar.



    ---Evin ve bahçenin kapısı açıktı.(Tamlayan)

    ---Bu radyo Adana’da ve Mersin’de yayın yapıyor.(D.T)

    ---Akşam arkadaşıma gideceğim ve her şeyi anlatacağım.

    ---Cehennemle cenneti bu dünyada yaşadık.(Nesne)

    ---Evle okul arasında mekik dokuyor.(Tamlayan)

    ---Annesiyle babası yarın bize gelecek.(Özne)



    Uyarı:Biri bağlaç diğeri edat olan iki çeşit “ile” vardır.Bir cümlede “ile”nin yerine “ve”yi getirebiliyorsak bağlaç, getiremiyorsak edattır.



    ---“Bazen yandık bazen menekşelerle söyleştik.(Edat)

    ---“Kazaklarla ceketi parayla aldım.(B-E)



    “DE” BAĞLACI



    *Eşitlik, gibilik anlamı katar.



    ---O filmi ben de seyrettim.

    ---Bence Aslı da bu işten anlamıyor.



    *Abartma anlamı katar.



    ---Çocuğun okuduğu şiir de şiirdi hani.

    ---Aldıkları araba da araba yani.



    *Küçümseme anlamı katar.



    ---Sen sınavı kazanacaksın da ben göreceğim.

    ---Sanki bu işten anlıyorsun da konuşuyorsun.

    ---Büyüyecek de adam olacak da bize bakacak.



    *Sitem anlamı katar.



    ---Okula kadar geldin de bir selam vermedin.

    ---İzmir’e kadar geldin de yanıma uğramadın.



    *Şaşma,inat,sebep, korkutma anlamı katar.



    ---Kardeşin de mi bizimle gelecek?(Şaşma)

    ---Ufaklık, kalemi vermem de vermem,diyor.(İnat)

    ---Ailesiyle kavga etti de evi terk etti.(Sebep)

    ---Dışarı çık da göreyim.



    *Ama, fakat anlamında kullanılır.



    ---Pansiyona kaydını yaptı da yerleşmedi.

    ---Bize gelmiş de fazla kalmamış.”



    Uyarı:Türkçede biri bağlaç diğeri hal eki olan iki çeşit “de” vardır. “De”yi cümleden çıkardığımızda cümlenin yapısı bozulursa ektir bitişik yazılır, bozulmazsa bağlaçtır ayrı yazılır.



    ---Bakkalda sebze de satılıyormuş.

    ---Ayşe de okulda kalmış.



    “AMA” , “FAKAT” BAĞLACI



    *Karşıt anlamlı iki cümleyi birbirine bağlar.



    ---Sınava çok iyi hazırlandı ama üniversiteyi kazanamadı.

    ---Her sabah spor yapıyor ama zayıflayamıyordu.



    *Koşul, pekiştirme anlamı katar.



    ---Dışarı çıkabilirsin ama eve erken döneceksin.

    ---Seninle sinemaya gelirim ama işim olmazsa.

    ---Bu kitabı sana alacağım ama okuyacaksın.

    ---Dışarıda soğuk ama çok soğuk bir hava var.

    ---Büyük ama çok büyük bir bahçesi vardı.



    “ANCAK” ,“YALNIZ” BAĞLACI



    *Ama, fakat anlamında kullanılıyorsa bağlaç,

    * Bir tek,sadece anlamında kullanılıyorsa edat,

    * Önündeki ismi niteliyorsa sıfat,

    * Fiili niteliyorsa zarftır. Msn Öğretmen öss kpss Gazeteler Sohbet hazır mesajlar ders izle Belirli Gün ve Haftalar Çanakkale savaşı şiir

    ---Geziye yalnız bizim sınıf katıldı. (edat)

    ---Bu adam evde yalnız yaşıyor. (zarf)

    ---Yalnız insanlar hayata karamsar bakarlar. (sıfat)

    ---Onunla konuşurum yalnız fikrim yine de değişmez.(bağ)

    ---Bu işin üstesinden ancak sen gelirsin. (edat)

    ---Yoğun trafikte işe ancak yetişebildim. (zarf)

    ---Bütün gün evde yalnızdım. (adaşmış sıfat)

    ---Filmi seyredebilirsin ancak yarın erken kalkmalısın.(b.)



    “Kİ” BAĞLACI



    *Özneyi pekiştirir.



    ---Ben ki yedi iklimin padişahıyım.

    ---Sen ki Fransa eyaletinin valisisin.



    *Neden-sonuç vardır.



    ---Günü kötü geçmiş ki çok kızgın görünüyor.

    ---Sana değer veriyorum ki seninle konuşuyorum.



    *Kuşku,yakınma,şaşma,amaç-sonuç, tahmin



    ---Beni tanımıyorsun ki…(Yakınma)

    ---Kafamı bir kaldırdım ki onu karşımda gördüm.(Şaşma,)

    ---Arabayı o çizmiş olabilir mi ki?(Kuşku)

    ---Sana iş buldum ki kimseye muhtaç olmayasın.(A-S)

    ---Geç saatlere kadar çalışmış olmalı ki sabah uyanamamış. (tahmin)





    “HEM…HEM” BAĞLACI



    Karşılaştırılan iki unsurun hepsi anlamını vermektedir.Eş görevli sözcükleri bağlar.



    ---Hem arabayı hem evi üzerine alacakmış.(Nesne)

    ---Hem ucuz hem kaliteli ayakkabı satıyor.(Sıfat)

    ---Hem çalışıyor hem üniversite okuyor.(Cümle)



    NE…NE BAĞLACI



    Cümleyi anlamca olumsuz yapar.Karşılaştırılan iki unsurun hiçbiri anlamını verir.

    *Sallanmaz o kalkışta ne bir mendil ne bir kol.(Özne)

    *Adam kızını ne arıyor ne soruyor. (yüklem)

    *Ne kızı veriyor ne dünürü küstürüyor. (cümle)

    *Bu konu ne seni ne beni ilgilendirir. (nesneyi)



    NOT: İki karşıt sıfatı birbirine bağlarsa “ikisinin arası, ortası” anlamı verir.



    · Kız ne zayıf ne şişman biriydi.

    · Konuşan adam ne uzun ne kısaydı.





    ya… ya bağlacı:



    Karşılaştırılan unsurlardan birini ifade etmek için kullanılır.



    · Ya bu deveyi güdeceksin ya bu diyardan gideceksin. (cümleleri)

    · Aynayı ya Ayşe ya Özlem kırmıştır. (özne)

    · Ya salonun ya mutfağın penceresi kırıldı. (tamlayan)

    · Takıma ya beni ya onu alacaksın (nesneyi)







    DİĞER BAĞLAÇLAR



    ---Ogün okula gelemedim çünkü çok hastaydım. (sebep)

    ---Bu maçı kazanacağız hatta şampiyon

    olacağız.(pekiştirme)

    ---Mademki söz verdin, sözünü tutacaksın.

    ---Bu mağazada elbiseler çok güzel üstelik çok ucuz.

    ---Sanki dağları sen yarattın.

    ---Meğer bütün evi o dağıtmış.

    ---Eğer kardeşine uğrarsan selamımı söyle.

    ---Çok geç kaldılar; yoksa kaza yaptılar.

    ---Ders çalışmıyor; üstelik yaramazlık yapıyor.

    ---Önce bunlardan yani çok iyi bildiğiniz sorulardan

    başlayın.

    ---Bizde yahut sizde çalışabiliriz.

    ---İster yazarsın ister yazmazsın.