Tüp Bebek Tedavisi

Hamilelik bölümünde yer alan bu konu cicozz tarafından paylaşıldı.

  1. cicozz

    cicozz Çocukluk cicozlarda saklı

    Tüp Bebek Tedavisi

    Tüp bebek tedavisi bayan eşin yumurtalıklardan alınan yumurtaların erkek eşten alınan spermler ile vücut dışında döllenmesi ve elde edilen embryoların anne adayının rahmine transfer edilmesidir.

    Tüp bebek tedavisi ilk kez 1978 yılında Dr. Edwards ve ekibi tarafından İngiltere’de uygulanmıştır. Bu tedavi yöntemi ilk dönemlerde tüplerinde tıkanıklık nedeni ile çocuk sahibi olamayan kadınlara uygulanmıştır. Günümüzde endometriozis, antisperm antikorlarına bağlı immunolojik kısırlık, erkeğe bağlı kısırlık ve nedeni bilinmeyen kısırlık vakalarında da tüp bebek tedavisi başarı ile uygulanmaktadır.

    Tüp bebek tedavisinin basamakları

    Tüp bebek uygulaması dört basamaktan oluşur;

    - Yumurtaların geliştirilmesi; yumurtalıkların uyarılması için hormon ilaçları kullanılır ve fazla sayıda yumurtanın olgunlaşması sağlanır.

    - Yumurtaların toplanması; ultrasonografi eşliğinde ve lokal anesaaai ile yumurtalar toplanır.

    - Yumurtaların laboratuvarda döllenmesi; elde edilen yumurtalar ile erkek eşten elde edilen sperm laboratuvar koşullarında özel besiyerleri içinde bir araya getirilir.

    - Embryoların anne adayının rahmine transfer edilmesi; oluşan embryolar ince bir kateter aracılığı ile anne adayının rahmine transfer edilir.

     
  2. cicozz

    cicozz Çocukluk cicozlarda saklı

    Yumurtalıklarda fazla sayıda yumurta geliştirildiğinde fazla sayıda embryo elde edilebilir. Oluşan embryoların içinden en iyi kalitede olanlarının seçilerek anne adayına transfer edilmesi ile gebelik şansı artırılabilir. Fazla sayıda embryo elde edildiğinde ardışık blastosist transferi yapılabilir.

    Yumurtalıklardan fazla sayıda yumurta elde edilebilmesi için çeşitli hormon prepatları kullanılır. GnRH anologları; yapıları GnRH hormonuna çok benzeyen ilaçlardır. Bu ilaçlar ilk kullanıldıklarında hipofiz bezini uyararak FSH ve LH salınımını arttırır, fakat bir süre sonra hipofiz bezi bu ilaçlara cevap vermez, FSH ve LH düzeyleri düşer. GnRH anologları ile tedaviye adet siklusunun başında veya ortasında başlanır. Bu ilaçlar enjeksiyon veya nazal sprey (burun spreyi) şeklinde kullanılır. İlaçlara 10-14 gün devam edildikten sonra kanda östradiol düzeyleri belirlenir ve ultrasonografik inceleme yapılır, istenen baskılanma sağlanmış ise günlük FSH veya hMG enjeksiyonlarına başlanır. Bu enjeksiyonlar sırasında GnRH anologlarına da devam edilir. Foliküllerin çapı ve östradiol değerleri ölçülerek hCG enjeksiyonunun (çatlatma iğnesinin) verileceği gün tespit edilir. hCG enjeksiyonundan sonra GnRH anologları ve hMG enjeksiyonları kesilir.

    Yumurtalık hiperstimülasyon sendromu

    Hiperstimülasyon sendromu (yumurtalıkların fazla uyarılması) hafif, orta ve şiddetli olmak üzere üç derecede görülebilir.

    Hafif hiperstimülasyon vakalarında yumurtalıklar büyür ve kistler oluşur. Bu durum hMG tedavisi gören hastaların üçte birinde görülür. Hastalarda karın ağrısı ve karında şişlik görülebilir, dinlenmeyle ve ağrı kesiciler alındığında bu şikayetler geçer.

    Orta dereceli hiperstimülasyonda karında şişlik ve hassasiyet artar, yumurtalıklardaki kistler büyür. Bulantı, kusma, kilo artışı tabloya eklenebilir. Hafif hiperstimülasyon gibi tedavi edilir fakat bu vakalar daha yakın takip edilmelidir.

    Şiddetli hiperstimülasyon görülme olasılığı %1’den azdır. Bu vakalarda karın ve göğüs boşluğunda sıvı birikimi olur, nefes almakta güçlük hissedilebilir. Bu vakalar hastaneye yatırılarak tedavi edilir. Gebelik gerçekleştiğinde hiperstimülasyon sendromu uzar ve 3 hafta kadar sürebilir.

    Bunun için uygulanan en güvenilir yöntemler gelişen folikül çapının ulrasonografi ile ölçülmesi ve kandaki östradiol hormon düzeylerinin belirlenmesidir.
     
  3. cicozz

    cicozz Çocukluk cicozlarda saklı

    Yumurtaların toplama işlemi

    Tüp bebek uygulamaları ilk başladığı dönemlerde yumurta toplama işlemi laparoskopik olarak gerçekleştirilirdi. Günümüzde yumurtalar çok daha basit bir işlem ile vajinal ulrtrasonografi eşliğinde toplanır. Ultrasonografi eşliğinde yapılan yumurta toplama işleminde genel yada lokal anesaaai uygulanır. Lokal anesaaai ile işlem sırasında hastalar hafif bir rahatsızlık veya kısa süren bir ağrı hissedebilir. Ultrason probuna yerleştirilen bir iğne aracılığı ile vajinal yoldan yumurta toplanır.Yumurtaların toplanması işlemi güvenli bir işlemdir fakat işlemi yapan kişilerin bu konuda deneyimli olması gerekir. İğnenin damara girmesi veya bağırsak dokusunu zedelemesi son derece nadir görülen komplikasyonlardır. Yumurta toplama işlem yumurtalıklara zarar vermez.
     
  4. cicozz

    cicozz Çocukluk cicozlarda saklı

    Yumurtaların Döllenmesi

    Toplanan yumurtalar zenginleştirilmiş besi yerlerine alınır. Erkek eşten alınan sperm örneği özel yöntemler ile hazırlanarak yumurtaların bulunduğu yere eklenir. Eklenecek sperm miktarı yumurta başına yüzbin hareketli sperm düşecek şekilde belirlenir. Bunlar inkübatör adı verilen anne vücudunun benzeri bir ortam sağlayan cihazlara konur. Ertesi gün yumurtaların döllenip döllenmediği kontrol edilir.

    Günümüzde bu yöntemin yerini gebelik şansının daha yüksek olduğu mikroenjeksiyon yöntemi almıştır.

    İntrasitoplazmik sperm enjeksiyonu (ICSI) olarak da adlandırılan mikroenjeksiyon işleminde seçilen tek bir sperm hücresi bir yumurtanın içine enjekte edilir. Bu işlemden önce çeşitli kimyasallar kullanılarak yumurtanın etrafındaki hücreler temizlenir. Mikroenjeksiyon işlemi özel mikroskoplara takılan mikropipetler yardımı ile gerçekleştirilir. 1992 yılından beri uygulanmakta olan ICSI işlemi ile döllenme oranları %80–90’lara ulaşmıştır.

    Mikroenjeksiyon tedavisi;

    Ağır erkek kısırlıks vakaları; Menide az sayıda spermi olan, Sperm hareketliliğ az olan, Normal yapıdaki spermi az olan, Normal sayıda spermi olmasına rağmen spermlerin yumurtayı dölleyemediği durumlarda,

    Azospermi vakaları; Menisinde hiç sperm hücresi olmayan hastalarda MESA ve TESE işlemleri ile elde edilen spermler, eşlerinden alınan yumurtalara enjekte edilmek suretiyle uygulanır.