Matbaanın icadı

İcatlar & Keşifler bölümünde yer alan bu konu cicozz tarafından paylaşıldı.

  1. cicozz

    cicozz Çocukluk cicozlarda saklı

    Matbaa ne zaman icat edildi? Bu sorunun cevabı çok tam olarak net olmamakla beraber, tarihte matbaanın kullanıldığı çeşitli dönemler mevcuttur. Elle tek tek kitap neşretmek yerine, hızlı ve toplu basımlara ise 15. yüzyılda geçilmiştir.

    Tarithte ilk bilinen matbaa milattan sonra 593’te Çin’de icat edilmiş ve kullanılmaya başlamıştır. Çinlilerin bulduğu teknik ağaç ile oyma kalıp yapma tekniğidir. Bu kalıplar mürekkeplere batırılarak çok kopyalı eserler basmaya olanak tanıyordu. Tek tek harfleri kalıplara yazma tekniği ise yine Çinli bir mucit olan Pi Sheng tarafından 1040 yılında bulunmuştur ve uzun yıllar kullanılmıştır.

    Tarihte birçok medeniyet çeşitli yöntemlerle matbaacılık yapmıştır. Örneğin Uygurlar ve Mısırlılar matbaayı kullanmışlardır. Arapça metinlerin basımında da matbaa kullanılmıştır. Avrupa ağaç oyma kumaş baskı yöntemiyle matbaacılığı İslam ülkelerinden alarak kullanmayı başlamıştır. Daha sonra 15. yüzyıla gelindiğinde Çinliler’in 400 yıl önce bulduğu tek tek harf basarak yazma yöntemini Hollanda’da da Avrupalılar keşfetmiş ve modern matbaacılığa geçişin temelleri burada atılmıştır. Bütün harfler hattatlar tarafından yazılıyor, hakkaklar ise bunu tahta kalıplara işliyorlardı.

    Johannes Gutenburg ve ortağı Fust Almanya’nın Mainz kentinde 1450 yılında metal harf kalıplarıyla basım tekniğini bulmuş ve bunu matbaacılıkta uygulamıştır. Bu çığır açan teknikle sayfalardaki yazılar yüksek kalitede netlikte hem de oldukça ucuz maliyetteydi. 1455’de ilk İncil’i bastıklarında çok başarılı sonuçlar elde etmeleri matbaanın kısa süre de tüm dünyaya yayılmasını sağlamıştı. Tipo baskı olarak adlandırdığımız bu baskı yöntemi, sanayi devriminin gerçekleşmesiyle daha da gelişmiş ve bunun akabinde modern baskı makinaları geliştirilmiş ve matbaacılık endüstrisinin temelleri atılmıştır.

    Bugünlerde kullandığımız baskı yöntemleri başlıca şunlardır: ofset baskı, tipo baskı, tifdruk ve flekso baskı, anagram baskı, hologram baskı ve tampon baskıdır.

    Günümüzde baskı yapmak oldukça pratik ve zahmetsizdir. Hepimizin evinde neredeyse birer yazıcı mevcuttur. Bu yazıcılar sayesinde istediğimiz baskıyı yapabilmekteyiz.

    Matbaa ile neşredilmiş eserlere matbu eser denir.
    matbaanin-icadi.jpg
     
    Son düzenleme moderatör tarafından: 26 Ocak 2015