Kapıkulu Askerleri Hakkında Bilgi

Osmanlı bölümünde yer alan bu konu Ömer tarafından paylaşıldı.

  1. Ömer

    Ömer Yönetici

    Kapıkulu Askerleri ile ilgili Tarihi Bilgi

    Osmanlı Devleti'nin sürekli ordusu. Doğrudan doğruya padişaha bağlıdır. Yaya, atlı ve teknik sınıftan oluşan asker ocaklarına verilen genel addır.

    Kapıkulu askeri birliklerinin kurulmasından önce Osmanlı Devleti'nin askeri gücünü yayalar ve müsellemler meydana getiriyordu. Bu birlikler tımarlı sipahiler, akıncılar, azaplar gibi birimlerle destekleniyordu. 1360-89 yılları arasında Birinci Murad döneminde kurulan Kapıkulu birlikleri, 16. yüzyılda yeniden düzenlenmiştir.

    Yaya ve atlı olarak iki temel sınıf vardı. Acemi oğlanları, yeniçeriler, cebeciler, topçular, top arabacıları yay sınıfını oluşturuyordu. Sipahiler, silahdarlar, sağ ulufeciler, sol ulufeciler, sağ garipler, sol garipler de atlı sınıfı meydana getiriyordu. Kapıkulu ocakları, Bektaşiliğin güçlü biçimde örgütlendiği Osmanlı kurumlarındandı. Bektaşi dervişleri ocak ortalarının üyesi sayılıyordu.

    Osmanlı Devleti'nin sınırları genişledikçe Kapıkulu ocaklarında yeni düzenlemeler yapıldı. İstanbul'un fethinden sonra, Gelibolu'daki Acemi Ocağı dışında İstanbul'da ikinci bir Acemi Ocağı kuruldu. Ağa bölükleri de Kapıkulu kısmına alındı. Ocak subaylarının rütbeleri ve yetkileri yeniden belirlendi. Sınır boylarındaki kalelerin korunması için, Kapıkulu kapsamında gönüllü yeniçeri, cebeci, topçu, lağımcı, humbaracı birimleri kuruldu.

    Kapıkulu birliklerinde devşirme ve pençik yasalarına göre asker yetiştirilirdi. Kapıkulu adayları devşirmeler ve pençik oğlanlar arasından Acemi Ocaklarındaki eğitimden sonra ömür boyu asker olarak Kapıkulu sınıflarına katılırlardı. Herhangi bir meslek edinmeleri ve evlenmeleri yasaklanmıştı. Bütün Kapıkulu askerleri oda denen kışlalarda cemaatler oluştururdu. Yine her cemaat de kendi içinde bölüklere ayrılırdı.

    Kent güvenliğinden ve sınırların korunmasından Kapıkulları sorumluydu. Kılıç, ok, tüfek ve mızrak kullanırlardı. Maaşları üç ayda bir alırlardı. Kapıkulları padişahların tahta çıkışlarında cülus denilen bahşişi, sefere gidişlerinde ise normal bahşiş alırlardı. Kapıkulu kışlalarının bir bölümü Şehzadebaşı'nda bir bölümü de At meydanındaydı.

    Kapıkulları birliklerinin disiplini 17. yüzyılda bozulmaya başladı. Devşirme ve pençik düzenleri işlemez hale geldi. Ocağa rasgele asker alınmaya başlandı. İstanbul'da sık sık çıkan ayaklanmalar, genel olarak Kapıkullarınca yönetiliyordu. 1632'de Dördüncü Murad'ın yenilikleri geçici bir iyileşme sağladı. Köprülüler döneminde ocaktaki disiplin yeniden sağlandı. İkinci Mahmud 1826'da ocağın humbaracı, barutçu, lağımcı gibi teknik sınıflarını temel yeniliklerle örgütledi ve öbür Kapıkulu ocaklarını kapattı. İkinci Mahmud daha sonra Yeniçeri Ocağını tamamıyla kaldırdı ve yerine yeni bir birlik kurdu.

    Bu yazı harbiforum.net için özel olarak yazılmıştır.