İstanbul isminin anlamı ve kökeni

Dünya Kültürü ve Tarihi bölümünde yer alan bu konu SüKuN tarafından paylaşıldı.

  1. SüKuN

    SüKuN Harbi Aktif Üye

    İstanbul adının nerden geldiği konusu tarihçiler arasında tartışılagelmiştir. Batılı yazarlara göre bu ad Grekçede ”şehre,şehirde” anlamına gelen eis-tin polin kelimesinden gelmiştir.

    Bu iddiaya göre 1453ten itibaren Türk egemenliğine girmiş bulunan Konstantinopolise gitmek isteyen yunanlılar,Türk askerleri tarafından sorulan “nereye gidiyorsunuz”sorusuna cevap olarak eis-tin polin cevabı vermişler ve bu söz daha sonra İstanbul halini almıştır.(Bu kelime yerleşene kadar Türkler şehre ne ad koymuşlar?)

    10.yy.da yaşamış olan tarihçi Mesudi “Efembih Vellişref” isimli yapıtında bu şehre ASTAN-BULEN dendiğini yazar.

    14.yy.da yaşamış olan Batuta İZTANBUL yine aynı yüzyıl yazarı Vartan ESDAMPOL isimlerini eserlerinde kullanmuışlardır.

    2. Murat döneminde bu şehre İSTANBUL dendiğinide unutmayalım.

    Bu durumda batılı kaynaklar tamamen uydurma bir teori sunmuş oluyor.Şimdide Haluk Tarcan ve Kazım Mirşan tezine bakkalım.

    Bu teze göre İstanbulun kökeni eski Türkçe olan ASTAN BOLIQ tan gelmektedir.Bildiğimiz gibi Kazakistanın başkenti ASTANA dır.Ayrıca Osmanlıda İstanbulun bir diğer adı ASİTANE dir.(ASTANA;ASİTANE birbirine çok yakın kelimeler)

    Murat suyu üzerinde şeyh Saitin babasının gömüldüğü tepenin ismi ASTANAdır.Doğu Türkistanda bulunan Turfan kentinin yakınında ASTANA kenti vardır.

    Bolıq kelimesinin İslamiyet öncesinde kent anlamına geldiğini düşünürsek İstanbul adının ASTANA-BOLIQ yada ASTAN-BOLIQtan geldiği sonucu ortaya çıkmaktadır.

    ASTAN kelimesi önTürkçe ASQAN kelimesinden gelmektedir ve cennette olma anlamına gelmektedir.Anlam olarak da uygun bir delil niteliğindedir.

    Başka örnek vermek gerekirse kASTAN BOLU yine trakyada kESTAN POL (ASTAN BOLIQ olabilirmi)

    Tarcan yabancı kaynaklarda İstanbulun m.ö.657 yılında Vyzas tarafından kurulduğunu ve bu VYZAS kelimesinden BYZANTİUM kelimesinin geldiğini savunduğunu belirtiyor.

    -Bu zorlama Araştırmacılara daha inandırıcı bir cevap aramaya yöneltmiştir.Ciddi bir dilci olan ve Bizans adına inanmış olan Paul Kretchmer,bu uydurma adın kökenini bulmak için gayret sarfetmiş BİEZAS,BUEZAS,BEUSANTİS gibi sözcüklere el atmış sonuçta ortaya bilimsel bir sonuç çıkaramamıştır.

    Efsaneye göre Poseidon ve Dareousun oğulları tarafından Vyzas adı verilen kişi bu şehri kurmuştur.Byzantium işte bu vyzastan gelmektedir.

    Tarcan batılıların araştırmalarında bir gerçeğe daha dikkat çekiyor”Trakyada binlerce yıl önce yoğun yerleşme olurken yine (Troya I m.ö. 3000-2600) İstanbul kurulmadan 2000 yıldan fazla bir süre önce İstanbuldan birkaç 100 km. Ötede Truva Şehri varken her yerinden bereket fışkıran Haliç ve Boğazın güzellikler kattığı bu yörenin yerleşilmeden bırakıldığını düşünmek gerçekten saçmalık olur.”