Kartezyen Çarpım ( Bağıntı )

Ömer

Yönetici
KARTEZYEN ÇARPIM – BAĞINTI

A. SIRALI n Lİ
n tane nesnenin belli bir öncelik sırasına göre düzenlenip, tek bir nesne gibi düşünülmesiyle elde edilen ifadeye sıralı n li denir.
(a, b) sıralı ikilisinde;
a : Birinci bileşen,
b : İkinci bileşendir.
a ¹ b ise, (a, b) ¹ (b, a) dır.
(a, b) = (c, d) ise, (a = c ve b = d) dir.

B. KARTEZYEN ÇARPIM
A ve B herhangi iki küme olmak üzere, birinci bileşeni A kümesinden, ikinci bileşeni B kümesinden alınarak oluşturulan bütün sıralı ikililerin kümesine, A ile B nin kartezyen çarpımı denir.
A kartezyen çarpım B kümesi A x B ile gösterilir.
A x B = {(x, y) : x Î A ve y Î B} dir.
A ¹ B ise, A x B ¹ B x A dır.

C. KARTEZYEN ÇARPIMININ ÖZELİKLERİ
I) s(A) = m ve s(B) = n ise
s(A x B) = s(B x A) = m . n dir.
II) A x (B x C) = (A x B) x C
III) A x (B È C) = (A x B) È (A x C)
IV) (B È C) x A = (B x A) È (C x A)
V) A x (B Ç C) = (A x B) Ç (A x C)
VI) A x Æ = Æ x A = Æ
VII)
kartezkesir01.png


D. BAĞINTI
A ve B herhangi iki küme olmak üzere A x B nin her alt kümesine A dan B ye bağıntı denir.
Bağıntı genellikle b biçiminde gösterilir.
b Ì A x B ise, b = {(x, y) : (x, y) Î A x B} dir.

* s(A) = m ve s(B) = n ise,
A dan B ye 2m.n tane bağıntı tanımlanabilir.

* A x A nın herhangi bir alt kümesine A dan A ya bağıntı ya da A da bağıntı denir.

* s(A) = m ve s(B) = n olmak üzere,
A dan B ye tanımlanabilen r elemanlı (r £ m . n) bağıntı sayısı
kartezkesir02.png


* b Ì A x B olmak üzere,
b = {(x, y) : (x, y) Î A x B} bağıntısının tersi
b-1 Ì B x A dır.
Buna göre, b bağıntısının tersi
b-1 = {(y, x) : (x, y) Î b} dır.

E. BAĞINTININ ÖZELİKLERİ
b, A da tanımlı bir bağıntı olsun.

1. Yansıma Özeliği
A kümesinin bütün x elemanları için (x, x) Î b ise, b yansıyandır.
"x Î A için, (x, x) Î b Ş b yansıyandır.

2. Simetri Özeliği
b bağıntısının bütün (x, y) elemanları için (y, x) Î b ise, b simetriktir.
"(x, y) Î b için (y, x) Î b Ş b simetriktir.

* b bağıntısı simetrik ise b = b-1 dir.
* s(A) = n olmak üzere, A kümesinde tanımlanabilecek simetrik bağıntı sayısı
kartezkesir03.png
dir.
* s(A) = n olmak üzere, A kümesinde tanımlanabilecek yansıyan bağıntı sayısı 2(n.n - n) dir.

3. Ters Simetri Özeliği
b bağıntısı A kümesinde tanımlı olsun.
x ¹ y iken "(x, y) Î b için (y, x) Ï b ise, b ters simetriktir.

b bağıntısında (x, x) elemanın bulunması ters simetri özeliğini bozmaz.
4. Geçişme Özeliği
b, A da tanımlı bir bağıntı olsun.
kartezkesir04.png

olmalı
b bağıntısının geçişme özelliği vardır.

F. BAĞINTI ÇEŞİTLERİ
1. Denklik Bağıntısı
b bağıntısı A kümesinde tanımlı olsun.
b; Yansıma, Simetri, Geçişme özelliğini sağlıyorsa denklik bağıntısıdır.

* b denklik bağıntısı ve (x, y) Î b ise, x denktir. y ye denir.
x º y biçiminde gösterilir.

* b denklik bağıntısı olmak üzere A da a elemanına denk olan bütün elemanların kümesine a nın denklik sınıfı denir.
kartezkesir05.png
biçiminde gösterilir.
Buna göre, a nın denklik sınıfının kümesi,
kartezkesir05.png
= {y : y Î A ve (a, y) Î b} olur.

2. Sıralama Bağıntısı
A kümesinde tanımlı b bağıntısında; Yansıma, Ters simetri, Geçişme özelliği varsa bağıntı sıralama bağıntısıdır.
 
Son düzenleme:

Benzer Konular

Yanıtlar
0
Görüntülenme
6B
Yanıtlar
0
Görüntülenme
1B
Yanıtlar
0
Görüntülenme
4B
Yanıtlar
0
Görüntülenme
7B
Yanıtlar
0
Görüntülenme
7B
Üst