• Afşarlar ya da Avşarlar
• Ağaçeri
• Hazarlar ya da Kazarlar
• Göktürkler (ya da: Kök-Turuk ve ya Kök-Türkler; 5S52 yılından sonra)
• Hunno-Bulgarlar: Bugünün Bulgaristan-Bulgarları lavlarla karışmış Türklerin torunlarıdır, ama kendilerini islav olarak görürler Bulgarların ilk Kağanları Türkçe konuşurdu (Bulgar-Türkçesi)
  
• Kanglılar
• Karahanlılar
• Kara Kıtaylılar
• Karaçaylar
• Karluklar
• Kayılar
• Keraitler
• Kerul-Tatarları
• Kimekler ya da Kımaklar
• Kınıklar
• Yenisey-Kırgızları
• Kutrigurlar
• Polovzlar ve Kumanlar (Romanya'da yaşayan ve macarca konuşan Székler Kumanların torunları olarak görülebilir
• Merkitler
• Naymanlar
• Oğuzlar
  • Sekiz-Oğuzlar
  • Dokuz-Oğuzlar
  • Otuz-Oğuzlar
  • Toguz-Oğuzlar
  • Üç-Oğuzlar
• Ogurlar
• Onogurlar
• On-Oklar
• Osmanlılar: Osman I tarafından 1288–1326 yıllarında, Osmanlı Devletindeki Türk boylarının birleşmesinden türeyen Halk
• Peçenekler
• Sabirler
• Şa-t'o halkı
• Karakoyunlular
• Selçuklular
• Tabgaçlar
• Tarduşlar
• Tohsiler
• Tölösler
• Çigiller
• Türgişler
• Utrigurlar
• Uz halkı
• Akkoyunlular
• Yağmarlar

• Türkiye Türkleri
• Acar-Türkleri
• Afşarlar
• Azerbaycan Türkleri
• Balkarlar
• Başkırtlar
• Kareerler ya da Karaimler
• Karakalpaklar
• Karaçaylar
• Kazaklar ya da Kazak-Kırgızları
• Kırgızlar ya da Kara-Kırgızlar
• Kırımçaklar (musevi Türk halkı)
• Kırım-Tatarları ya da Kırım-Türkleri
• Kumıklar ya da Kumükler
• Meşetler
• Nogaylar ya da Nogay-Tatarları
• Salarlar
• Sibirya Türkleri
  • Altaylar ya da Dağ-Oyratları
  • Hakaslar
  • Dolganlar
  • Yakutlar ya da Saka (çoğunluğu Hıristiyan-Ortodoks)
  • Şorlar
  • Teloytlar
  • Tuvinler ya da Uryangkay (çoğunluğu lamaistdir)
  • Tofalar ya da Karagaslar
• Tatarlar
• Çuvaşlar (hristiyan-ortodoks)
  • Tahtacılar (Alevi Türkler)
  • Yörük-Türkmenleri (göçebe Türk halkı)
  • Balkan-Türkleri
  • Manav Türkleri (yerleşmiş Türk halkı)
    • Batıtrakya-Türkleri
    • Bulgaristan-Türkleri
    • Gagavuzlar (Hristiyan-Ortodoks)
      • Karamanlılar (Hristiyan-Ortodoks)
      • Yunan-asıllı Türkçe konuşan halklar:
        • Girit-Türkleri (etnik olarak Yunanlar, 1923'de müslüman oldukları için Giritden sürüldüler)
• Urumlar (Greko-Tatarları diye adlandırılan özünde Türk olan halk)
• Türkmenler (Doğu-Oğuzları'da denir)
• Uygurlar ya da Doğu-Çagataylar
• Yugurlar'in bir kısımı
• Özbekler ya da Batı-Çagataylar
• Halaçlar ya da Kalajlar
• Kıbrıs-Türkleri
• Kürmançlar
• Soraniler
• Zazalar
• Goraniler
• Nusayriler

Son 5 grup, zamanla asimile olmuş ve olmakta olan Türklerdir Kürmanç, Sorani, Gorani ve Zazalar İranlaşmıştır, Nusayrilerse Araplaşmaktadır Fakat bütün tarihi ve bilimsel veriler bu toplulukların Türk ırkından olduklarını göstermektedir

Küçük Türk grupları

• Biltirler
• Kamasinler
• Zagajlar
• Çulımlar
• Kaçalar
• Hojballar
• Kızıllar

Coğrafi dağılım
Günümüzde Türk halklarının toplam nüfusu 150 ila 170 milyon dolayındadır Türkiye Türkleri bu toplamın yarıya yakın bir bölümünü oluştururlar Türk dillerini ikinci dil olarak konuşanların sayısı 30 ila 50 milyon arasında tahmin edilmektedir
Sovyetler Birliğine dahil olan cumhuriyetlerin bağımsızlıklarını kazanmasıyla birlikte, Türk dillerini egemen ve resmi dil olarak kabul eden devletlerin sayısı altıya çıkmıştır Bu ülkeler Türkiye, Azerbaycan, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkmenistan'dır Türkiye tarafından bağımsız bir ülke olarak tanınan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin dili de Türkçedir
Yukarıdaki ülkelerden başka, Rusya, İran, Çin, Tacikistan ve Afganistan'da Türk dilleri konuşan azınlıklar önemli bir sayı tutarlar Osmanlı İmparatorluğu'nun yayılma alanında bulunan Yunanistan, Bulgaristan, Makedonya ve Irak'ta Türkçe konuşan azınlıklar bulunur Ayrıca modern dönemdeki işçi göçleri sonucunda, Almanya, Holanda, Fransa ve İsveç gibi Avrupa ülkelerinde önemli Türk toplulukları oluşmuştur
Aşağıda çeşitli Türk dillerini anadili olarak konuşan toplulukların yerleşim alanları ve yaklaşık nüfusları gösterilmiştir

tablo1PNG

Yukarıda anılan bağımsız devletler dışında, Rusya Federasyonu'na ait olan bazı özerk cumhuriyetlerde Türk dilleri resmi dil veya resmi dillerden biri konumundadır: Altay, Başkurdistan, Çuvaşistan, Dağıstan, Hakas, Karaçay, Balkar, Tataristan, Tuva, Taymir ve Saha Bunların her birinin bayrağı, parlamentosu, yasaları ve kendi resmi dilleri vardır
Çin'de Sincan Özerk Bölgesi, Moldova'da Gagavuzlar'ın yaşadığı Gagavuzyeri, Ukrayna'da ise Kırım bölgesi özerk statüye sahiptir
Rusya Federasyonu içinde şu kentlerde Türk toplulukları yoğun olarak bulunur: Astrahan, Samara, Barnaul, Stavropol, Orenburg, Tobol, İrkutsk, Novosibirsk
İran'da Tebriz, Erdebil, Urmiye, Zengan ve Hemedan bölgeleri, Kuzey Irak'ta Kerkük, Gürcistan'da Akhaltzikhe (Ahıska), Çin'de Kansu bölgesi, Yunanistan'da Batı Trakya, Afganistan'da Mezar-ı Şerif çevresi, Romanya`da Dobruca'ın batısında Kobro nehri çevresi,Bulgaristan'ın Rodop ve Deliorman bölgeleri, yerleşik Türk halklarının yoğun olarak yaşadığı bölgelerdir

Tarihi Kökler

Türk İmparatorluğu
"Türk" adına tarihte ilk kez MS 6 yüzyıl ortalarında Orta Asya'da Türk İmparatorluğu'nu (Kök Türk veya Göktürk adıyla da bilinir) kuran bir boy veya aşiretin adı olarak tesadüf edilir Daha eski Çin kaynaklarında sözü geçen Tu-kyuTue-kue halkının Türkler olup olmadığı konusunda çeşitli görüşler mevcuttur
Türk İmparatorluğu'nun kazandığı büyük prestijden ötürü, daha sonraki yüzyıllarda aynı dili konuşan (Oğuzlar, Kırgızlar, Türgişler gibi) çeşitli boylar da "Türk" adını benimsemiştir Ancak Sibirya'daki Sahalar (Yakutlar), Volga Bulgarları ve Çuvaşlar gibi merkezden uzak bazı boyların tarihte "Türk" adını hiç kullanmadığı görülmektedir Bu grupların Türk Halklarına dahil edilmesi modern etnografik tasniflerin sonucudur

Türk Prehistoryası ve Hiung-nu'lar
Türk İmparatorluğu'nun ortaya çıkışından önce Türk dilleri konuşan kavimler hakkında tarihi ve epigrafik bilgi çok kısıtlıdır Arkeolojik buluntulardan hareketle oluşturulan hipotezler, doğal olarak, önemli oranda spekülatif malzeme içerir
Türk İmparatorluğu'ndan 700 yıl kadar önce, MÖ 2 yüzyılda, Çin kaynaklarında Hiung-nu olarak adlandırılan bir devlet Orta Asya'ya egemen olmuştur Modern tarihçilerin birçoğu bu devleti, MS 4 yüzyılda Avrupa'yı istila eden Hun'larla birleştirir Ancak gerek Hiung-nu, gerek Hun'ların kullandığı dil veya dillerin Türk dilleriyle bağlantılı olup olmadığı açık değildir (Türk İmparatorluğu, Hiung-nu İmparatorluğundan devlet yapısına ilişkin bazı gelenekleri, Tengri (tanrı) inancını ve bazı tarihi mitleri devralmıştır Ancak bundan hareketle dilsel veya etnik süreklilik varsayılamaz)
Orta Asya'da bulunan arkeolojik kalıntılar, erken Neolitik çağa giden bir kültürün varlığını kanıtlamaktadır (Bakınız: Afanas'evo Kültürü, Andronovo Kültürü, Karasuk Kültürü, Tagas Kültürü) Bu kültürler ile tarihi dönemlerdeki Türk, Moğol, Tohar ve Tibet kültürleri arasında bazı devamlılıklar görülür Ancak bu olgu, prehistorik Orta Asya kültürlerini "Türk" veya "Moğol", "Tohar" vb olarak tanımlamak için yeterli değildir
Chicago Üniversitesi bünyesinde 2003'te yapılan bir araştırmada, Moğolistan'da Egyin Gol'de bulunan Hiung-nu dönemine ait insan kalıntılarıyla Anadolu'da derlenen veriler arasında bazı genetik benzerlikler tesbit edilmiştir

Anayurt
Türk İmparatorluğu'nu kuran Türk halkının köken efsanesine 8 yüzyıla ait olan Orhun Yazıtları'nda ve daha sonraki birçok kaynakta yer verilmiştir Buna göre Türklerin anayurdu Altay Dağları yakınında, Selenga ve Orhun ırmakları arasında bulunan Ötüken Ormanı idi Bu yer Baykal Gölü'nün güney ucunun 250 km kadar güneyinde olup, günümüzde Moğolistan Cumhuriyeti sınırları içinde bulunmaktadır
Dilsel verilerden hareket eden bazı araştırmacılar Türk dillerinin nihai kökeninin daha kuzeyde, belki Baykal Gölü'nün kuzeyinde veya doğu Sibirya'da olabileceğini ileri sürmüşlerdir (Türk dillerinde ılıman ve soğuk iklim ormanlarına ilişkin kelimeler bozkır kuşağına ilişkin kelimelerden daha eski ve daha zengindir)

Tarih

800px-Grat_Wall_of_Chinajpg
Çinliler ülkelerini kuzeyden ve batıdan saldıran savaşçı halklara karşı koruyabilmek için Çin Seddi'ni inşa ettiler

Orta Asya'nın "bozkır imparatorlukları" içinde Türkler daima belirleyici bir rol oynadılar; çoğu zaman bu imparatorlukların kurucu ve yönetici zümresini oluşturdular İnsan eliyle yapılmış en büyük yapı olan Çin Seddi, Çin'in yerleşik uygarlık alanlarını Orta Asya'nın bozkır halklarına karşı korumak için MÖ 2 yüzyılda inşa edildi Çin Seddi ortalama 15 metre yüksekliğinde ve 12000 km uzunluğunda bir duvardır
Türk İmparatorluğu'nun 8 yüzyılda yıkılmasından sonra Uygurlar, bugünkü Moğolistan ve Batı Çin'i kapsayan güçlü bir imparatorluk kurdular 10 yüzyılda Orta Asya'nın Batısında bir imparatorluk kuran Karahanlılar, Müslümanlığı benimseyen ilk Türk hanedanıydı Yine 10 yüzyılda, Türk asıllı bir profesyonel asker olan Gazneli Mahmut (asıl adı Sebüktigin), Afganistan'ın Gazne kentinde bir imparatorluk kurarak Hindistan'ın büyük bir bölümüne egemen oldu
Orta Doğu'nun İslam ülkelerinde Türkler 8 yüzyıldan itibaren profesyonel paralı asker olarak önemli bir yer edinmişlerdi 9 yüzyıl sonunda Abbasi İmparatorluğu'nun zayıflamasıyla çeşitli Türk askeri hanedanları Mısır, Bağdat ve İran'da bağımsız veya yarı bağımsız devletler kurdular
1040 yılı dolayında, Türklerin Oğuz ulusuna mensup olan Selçuk oğulları İran'ı ele geçirerek güçlü bir imparatorluk kurdular 1071 yılında Selçuklular Bizans İmparatorluğu'nu ağır bir yenilgiye uğratarak, Anadolu, Suriye ve Kafkaslar'da çok sayıda Türk beyliğinin ortaya çıkmasına zemin hazırladılar Ancak Türklerin kitle halinde Anadolu'ya yerleşmesi daha çok 13 yüzyılda, Moğol yayılmasının doğurduğu zincirleme tepkiler sonucunda gerçekleşti
13 yüzyıl sonunda Anadolu'da kurulan Türk devletlerinden biri olan Osmanlı Devleti, İslam dünyasının en güçlü imparatorluğu haline geldi Balkan Yarımadası'nı fethetti; 16 yüzyılda bir yandan Viyana'ya, diğer yandan Cezayir'e kadar dayandı
Orta Asya'nın egemenliği 13 yüzyılda Cengiz Han'ın kurduğu Moğol hanedanının eline geçti Ancak Moğol İmparatorluğu'nda da Türkler kilit mevkilerde idi ve Moğol ordularının büyük bir kısmı Türklerden oluşuyordu 14 yüzyılda Orta Asya ve İran'ı fetheden Timur, soyca Moğol olduğu halde Türkçe konuşuyor ve bir Türk askeri aristokrasisine dayanıyordu 16 yüzyıl başında Özbek Han önderliğindeki Şeybani'lerin istilasından sonra Orta Asya'da bir daha güçlü bir imparatorluk doğmadı Osta Asya'daki Türk beylikleri 18 ve 19 yüzyıllarda güçlenen Rus İmparatorluğu'nun egemenliği altına girdiler
Hindistan'da Timur'un torunu Babür Han'ın kurduğu Moğol-Türk İmparatorluğu, 19 yüzyıla dek devam etti
İran'da 11 yüzyıldan 20 yüzyıl başlarına dek hüküm süren hükümdarlık hanedanlarının tümü, Türk kökenli askeri önderler tarafından kuruldu

Literatür

• Klever, Ulrich: Das Weltreich der Türken- Vom Steppenvolk zur modernen Nation Bayreuth 1978, ISBN 3-7770-0171-6
• Steibach, Udo: Geschichte der Türkei München 2003, ISBN 3-406-44743-0
• Matuz, J: Das Osmanische Reich- Grundlinien seiner Geschichte Darmstadt 1996, ISBN 3-89678-010-7