Vatandaşlık nedir?

Türkiyemiz bölümünde yer alan bu konu Ömer tarafından paylaşıldı.

  1. Ömer

    Ömer Yönetici

    Vatandaşlık (yurttaşlık) nedir?

    Bir ülkenin parçası olmak; vatandaşlık. Gerekleri Anayasa'da devlet tarafından belirlenmiştir. Her ülkenin anayasasında vatandaşlık için gerekli olan şartlar belirtilir. Örneğin; Amerikan vatandaşı olabilmek için kişinin bu ülkenin geleneklerini tam olarak kanıtlaması şartı vardır, Fransa için doğum yeri Fransa sınırları içinde olanlar vatandaşlık hakkına sahip olurken; Alman vatandaşı olabilmek için kişinin anne ve babasının Alman olması gerekmektedir.

    Yurttaşlık ile uyrukluk aynı kavramlar değildir, uyrukluk kişinin etnik kökeni ile ilgili olmayıp kişinin devlet ile hukuki bağıdır. Örneğin Amerika Birleşik Devletleri'nde tüzel kişiler için uyruk kavramı kullanılırken, yurttaşlık gerçek kişilere has olarak kullanılır. Anayasamız'ın 66. maddesinde 'Türk devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türk'tür' denmektedir. Kişilerin siyasal haklardan yararlanmaları açısından bu ilke önemlidir. Vatandaşlık hakkında üç ilke benimsenir; her kişinin yalnız bir vatandaşlığı olmalıdır, kişi vatandaşlığını seçmede ve değiştirmede özgür olmalıdır ve her kişinin vatandaşlığı olmak durumundadır.

    Ülkemizde vatandaşlık işleri İçişleri Bakanlığı tarafından yürütülürken, 11 Şubat 1967'de Türk Vatandaşlığı Kanunu kabul edilmiş ve birkaç defa değişikliğe uğramıştır.

    Türk Vatandaşlık Kanunu'na göre "kanun yoluyla, seçme hakkıyla veya yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığına girilebilir ya da vatandaşlık kaybedilebilir." Bu gereklilikler Türk Vatandaşlığı Kanunu'nda ayrıntılarıyla maddeler halinde belirtilmiştir. Örneğin aşağıdaki şartlar sağlanıyorsa kişiler kanun yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması için başvuruda bulunabilirler:

    Türk babadan olan ya da Türk anadan doğan çocuklar Türkiye içinde de dışında da olsa doğumlarından itibaren Türk vatandaşıdırlar.

    Türkiye'de doğan ancak ana veya babasının vatandaşlığını doğumdan dolayı kazanamayan çocuklar da Türk vatandaşlığını kazanır.

    Bir Türk vatandaşı ile evlenmek de Türk vatandaşlığını kazanma nedenidir. Ancak bunun sağlanması için çiftin en az üç yıldan beri evli olmaları, fiilen birlikte yaşıyor olmaları ve evliliklerinin devam ediyor olması gerekir.

    Aşağıdaki şartlar sağlanıyorsa yabancılar kanun yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması için başvuruda bulunabilir ve Bakanlar Kurulu kararı ile Türk vatandaşlığına alınabilirler.

    • Başvuru yapan kişinin kendi Milli Kanunu'na, eğer bir ülkenin vatandaşı değil ise Türk Kanunu'na göre reşit olması,
    • Müracaat edilen tarihte Türkiye'de 5 yıldır ikamet ediyor olması,
    • Türkiye'de yerleşmeye karar vermiş olması,
    • Güzel ahlak sahibi olması,
    • Sağlık bakımından tehlike oluşturan bir hastalığı bulunmaması,
    • Yeteri kadar Türkçe konuşabilmesi,
    • Geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olması.