Ünlü Daralması Konu Anlatımı

Soru & Cevap bölümünde yer alan bu konu cicozz tarafından paylaşıldı.

  1. cicozz

    cicozz Çocukluk cicozlarda saklı

    Ünlü Daralması,Ünlü Daralması nedir, Ünlü Daralmasına örnekler, ünlü daralması ile ilgili örnekler,ünlü daralması ile ilgili örnek cümleler

    Ünlü Daralması Konu Anlatımı

    Türkçede "a, e" ünlüsü ile biten eylemlerin şimdiki zaman çekiminde, söyleyiş ve yazılışta da "a" ünlüleri "ı, u"; "e" ünlüleri "i, ü" olur:

    •başla-yor > başlıyor
    •kana-yor > kanıyor
    •oyna-yor > oynuyor
    •doyma-yor > doymuyor
    •izle-yor > izliyor
    •de-yor > diyor
    •gelme-yor > gelmiyor
    •gözle-yor > gözlüyor
    Birden çok heceli ve "a, e" ünlüleri ile biten eylemler, ünlüyle başlayan ek aldıklarında bu eylemlerdeki "a, e" ünlülerinde söyleyişte yaygın bir daralma (ı ve i'ye dönme) eğilimi görülür. Ancak, söyleyişteki "ı, i" ünlüleri yazıya geçirilmez:

    •başlayan
    •yaşayacak
    •atlayarak
    •saklayalı
    •atmayalım
    •gelmeyen
    •izlemeyecek
    •gitmeyerek
    •gizleyeli
    •besleyelim
    Buna karşılık tek heceli olan "de(mek)" ve "ye(mek)" eylemlerinde, söyleyişteki "i" ünlüsü yazıya da geçirilir:

    •diyen
    •diyerek
    •diyecek
    •diyelim
    •diye
    •yiyen
    •yiyerek
    •yiyecek
    •yiyelim
    •yiye
    •yiyince
    •yiyip
    Ancak "deyince, deyip" sözlerindeki "e" yazılışta korunur.