Sultan Birinci Abdülhamid

Osmanlı bölümünde yer alan bu konu Ömer tarafından paylaşıldı.

  1. Ömer

    Ömer Yönetici

    Sultan 1. Abdülhamid, Yirmi yedinci Osmanlı padişahı. Babası Üçüncü Ahmed, annesi Rabia Şermi Sultan'dır. 20 Mart 1725 günü Topkapı Sarayı'nda doğan Birinci Abdülhamid, 21 Ocak 1774 tarihinde ağabeyi Sultan Üçüncü Mustafa'dan sonra padişah oldu.

    Birinci Abdülhamid, dönemi boyunca birçok siyasi ve askeri ıslahatta bulundu. Avrupa modeline uygun tarzda okullar açtı, Yeniçeri Ocağını ve donanmayı yeniden yapılandırdı, Sürat Topçuları Ocağını kurdurdu, Yeniçeriler'in sayımını yaptırdı ve fazladan para alanları tespit ettirerek giderleri düzenledi.
    sultan birinci abdulhamit.jpg
    (1725-1789)

    Birinci Abdülhamid tahta çıktığı sırada devam etmekte olan 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı, Osmanlı Devleti'nin aleyhine gelişiyordu. Birinci Abdülhamid Küçük Kaynarca Antlaşması'nı imzalayarak Kırım'ın Osmanlı Devleti'nden ayrılmasını, Ruslar'ın Karadeniz'de donanma bulundurmalarını ve Ortodoks koruyuculuğunu yapmalarını kabul etmek zorunda kaldı. Öte yandan Osmanlı Devleti Rusya'ya tazminat ödemeye de mecbur kalmıştı. Bunların yanında Rusya da Eflak, Boğdan, Besarabya ve Akdeniz'de işgal ettiği adaları Osmanlı Devleti'ne geri verecekti. Ne var ki Rusya Kırım'ın tamamını kendi topraklarına katma hazırlığı içerisindeydi. Bu hesapların farkında olan Birinci Abdülhamid Kapıkulu Ocaklarının ıslahı için harekete geçti; Fransa'dan mühendisler getirtti, Mühendishane-i bahr-i hümayunu (Devlet Deniz Mühendishanesi) kurdurdu ve Sürat Topçuları Ocağını geliştirdi. Bu esnada da Rus cephesindeki karışıklıklardan istifade ederek Anadolu, Mısır, Hicaz ve Şam'da çıkan isyanları bastırdı. Sınır saldırıları üzerine başlayan savaşları Osmanlılar'ın kazanmasıyla birlikte Basra ele geçirildi ve Rus tehlikesine karşı Soğucak ve Anapa kaleleri tahkim edildi.

    Osmanlı hükümetinin Kırım'a atadığı Üçüncü Selim Giray ile Ruslar'ın Kırım'a atadıkları Şahin Giray arasında bir iç savaş çıktı. Rusya, bu kargaşa ortamını fırsat bilerek ülkeye girdi ve 9 Temmuz 1783'te Kırım'ı kendi topraklarına kattığını ilan etti. Bunun üzerine Birinci Abdülhamid 1787'de Rusya'ya savaş ilan etti. Ancak Ruslar Avusturya'yı da savaşa ikna ettiler. Bu durumda Osmanlı Devleti iki ayrı cephede savaşmak zorunda kalmıştı. Bu, Osmanlı'nın gücünü kırdıysa da Serdar Koca Yusuf Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu, Sebeş'te Avusturya kuvvetlerini bozguna uğrattı. Ancak Ruslar Yaş, Hotin ve ardından Özi kalelerini kuşatarak katliam yaptılar. Bu haberin İstanbul'a ulaşması üzerine Birinci Abdülhamid hastalandı ve felç geçirdi. Buna rağmen padişah, 7 Nisan 1789'da vefat edene kadar devlet işleriyle ilgilenmeye devam etti.

    Birinci Abdülhamid Han Beylerbeyi'nde bir cami ve bir okul, Bahçekapı'da bir sebil, bir imaret, bir kütüphane ve bir türbe, Emirgan'da bir cami ile bir çeşme ve Medine'de bir medrese yaptırmıştır. Birinci Abdülhamid Han aynı zamanda hat sanatıyla da meşgul olmuştur. Osmanlı padişahları arasında iyi niyeti ve çalışkanlığı ile anılan Sultan Birinci Abdülhamid Han Bahçekapı'da kendi yaptırdığı türbesine defnedilmiştir.