Ses duvarını yaran jetler

Teknoloji Haberleri bölümünde yer alan bu konu Ömer tarafından paylaşıldı.

  1. Ömer

    Ömer Yönetici

    Doğru koşullar altında, ses hızından daha yüksek bir hızla uçan jetlerin etrafında görülmeye değer manzaralar oluşmaktadır. İşte bu görüntülerden bazıları..

    Hep duyarız jetlerin ses hızını aştığını ,ses duvarını geçtiğini diye,ama o andaki durumu hakındaki bilgisi ve görüntüsü nedir?

    Emekli olan Concorde’lardan sonra gökyüzünde askeri jetler dışında ses hızının üzerinde uçabilen uçak kalmadı.

    Süpersonik uçakların en büyük derdi gürültü. Sesten daha düşük hızla uçarken oluşan ses dalgaları, uçaktan daha hızlı olduğu için öne doğru yayılıyor.Uçağın ses hızını aşmasıyla birlikte çıkardığı ses dalgaları üst üste binmeye başlıyor.

    SES DUVARI

    Sonic Boom yani ses duvarının aşılması olayını merak ettiniz mi?
    Tepemizden giden bir F-16 vs geçerken birden felaket bir patlama olur, aklımız başımızdan gider..

    Ses duvarını aştı uçak denir. Ama o ses duvarı gerçek bir duvardır..
    Aslında ses, titreşimlerin madde üzerinde ilerlemesinden ibarettir- biz bu titreşimleri kulağımızla algılayıp frekansına (saniyede oluşan dalga sayısı) göre yorumlarız- O yüzden ses dalgaları boşlukta yayılamaz. Her dalganın hızı hava ortamında 340m/s yani 1225 km/saat civarındadır ve bu da 1 mach diye adlandırılır. (Sesin hızı yayıldığı ortama göre değişir, ortamın yoğunluğu arttıkça hız artar.)

    Bu dalgalar moleküller üzerinde titreşim etkisi yaptığından, üst üste binmiş bir çok ses dalgasının (bunlar artık bir şok dalgası oluşturmuştur) titreşim etkisi de katlanmış olur. Bu da bir basınç meydana getirir. Ve bir jet ses hızına eşit hıza ulaştığı an, bir yüksek basınçlı hava duvarı ortaya çıkar. Bu duvar, oldukça sert bir duvardır. Jetler bu duvarı delerek ses hızını aşarlar, ve bu sırada biz müthiş bir gürültü duyarız, hatta olay yakınsa şiddetli biçimde sarsılırız.

    İşte ses duvarı patlaması böyle gerçekleşir...

    Doğru koşullar altında, ses hızından daha yüksek bir hıza ulaşan jetlerin etrafında yoğunlaşmış bulutumsu bir buhar tabakası oluşmaktadır.
    Bu buhar tabakası, ses hızından daha düşük bir hızla uçan jetlerin etrafında da oluşabiliyor. Ancak, ses hızını yaran jetlerin etrafında oluşan bulutumsu tabaka kadar ilgi çekici olamıyor.
     
    Son düzenleme: 9 Haziran 2010