Radyoaktiflik Nedir

Fizik bölümünde yer alan bu konu elecTRo tarafından paylaşıldı.

  1. elecTRo

    elecTRo Üyeee

    Radyoaktiflik Nedir, Radyoaktiflik ne demek
    Kendiliğinden ışıma yapabilen maddeler radyoaktif maddelerdir Radyoaktiflik çekirdek yapısıyla ilişkilidir Radyoaktif bir atom hangi bileşiğin yapısına girerse , o bileşiği radyoaktif yapar

    Radyoaktif maddeler kuvvetli birer enerji kaynağıdır Radyoaktif Elementler bu enerjiyi kendiliklerinden yayınlarlar ve bu ol ayı hiçbir şekilde durdurmak mümkün değildir

    Atomun çekirdeğinde bulunan temel tanecikler Proton ve nötron olup bunlara nükleon adı verilir

    Nükleon = proton & nötron

    Radyoaktiflik özelliği ; Elementlerin katı , sıvı gaz ya da bileşik halinde olması etkilemez

    Atomun kütlesi çekirdek deki proton ve nötronların kütleler i toplamına eşit olması gerekirken daha küçüktür , bu arada ki kütle farkı ;

    E=m c2 şeklinde enerjiye dönüşür

    Bu enerjiye bağlanma enerjisi denir Bir atomda nükleon başina düşen baglanma enerjisi ne kadar büyükse , atom o kadar kararli yapida olur

    Bu enerji çekirdekteki nükleonları bir arada tutan enerjidir

    Atom çekirdeğinde kararlılık ya da kararsızlık , proton- nötron sayıları arasındaki ilişki şöyle genellenebilir:

    1- Atom numarası 1-20 arasındaki atomların çekirdeklerinde proton sayısı = nötron sayısıdır

    2- Atom numarası 20-83 arasındaki çekirdeklerde nötron sayısı proton sayısından fazladır

    3- Atom numarası 83’ ten büyük olan elementlerin çekirdekleri kararsız olup radyoaktiftir

    4- Atom numarası ve nötron sayısı çift olan atomların , atom numarası ve nötron sayısı tek olan atomlara göre , daha çok sayıda kararlı izotopu vardır

    5- En kararlı çekirdekler , hem nötron hem de proton sayıları çift olanlardır 0-8-20-28-50-82 proton veya nötron sayısına sahip çekirdekler özellikle kararlıdır Bu sayılara sihirli sayılar denir

    Radyoaktif Bozunmalar

    Atoma dıştan herhangi bir etki olmadan , kendiliğinden bozunarak daha küçük parçalara ayrılması ve bu ayrılma sırasında ışıma yapmasına radyoaktiflik , bu tür ışıma yapan elementlere de radyoaktif atom denir

    Radyoaktif , Şubat 1896’da Henri Becquerel ( Henri Bekerel ) tarafindan , potasyum uranil sülfatin yaydigi işinlarin bazi maddelerden geçip fotograf plagini karartmasiyla keşfedildi

    Radyoaktif elementlerin bileşiklerinde de radyoaktif özelligi aynen görülür Bu yüzden radyoaktif kimyasal veya fiziksel etkilere ve degişmelere bagli bir özellik degildir Sadece çekirdek yapisina bagli ve çekirdekte olan bir degişmedir

    Radyoaktif elementler , radyoaktif ışımalar ile kendiliğinden başka kararlı elementlere dönüşür Atom çekirdeklerinin kararlığı nötron ve proton sayısıyla ilgilidir Doğada bulunan atomların nötron sayıları , proton sayılarına göre grafiğe geçirildiğinde aşağıdaki grafik elde edilir

    Grafik kararlılık kuşağının dışındaki çekirdekler kararsızdır Bu elementler radyoaktiftir

    Genel olarak n/p < 1,5 olan çekirdekler kararlı ya da az kararlı , n/p > 1,5 olan çekirdekler kararsızdırKararsız çekirdek yapısına sahip olan elementler ,kararlı bir çekirdek yapısına ulaşmak için alfa( ) , beta

    ( ) ,pozitron ( ) bozunması ve elektron yakalaması şeklinde bozunmaya uğrayarak ışıma yapar Bu elementlere ışıma yapan anlamında radyoaktif element denir

    Atom çekirdeklerinde nükleon ( temel tanecik) başina düşen baglanma enerjisi o çekirdegin kararliliginin ölçüsüdür Atom çekirdeklerinde tanecik sayisi arttikça baglanma enerjisi azalir Çekirdek kararsizligi arttikça radyoaktif olma özelligi artar

    Atomlardaki çekirdek olayları kimyasal olaylardan farklıdır Radyoaktivite ve çekirdek olayları ile ilgili aşağıdaki sonuçlar çıkarılabilir:

    Radyoaktiflik , dış etkenlere bağlı değildir Bir atomun radyoaktifliği sıcaklık , basınç , çözünme , kimyasal tepkimeye girme gibi olaylarla değişmez.

    Bir atom radyoaktif ise , o atomun oluşturdugu bileşikler de radyoaktiftir kimyasal olaylar radyoaktifligi degiştirmez
    Radyoaktif olaylarda açığa çıkan ya da gereken enerji kimyasal olaylara göre çok fazladır.

    Radyoaktif atomlar kararlı çekirdeğe dönüşebilmek için çeşitli ışımalar ( Radyoaktif bozunma) yaparlar