Peygamberimiz'in(s.a.v) kullandığı 40 öğretme metodu

İslamiyet bölümünde yer alan bu konu BERKİTO tarafından paylaşıldı.

  1. BERKİTO

    BERKİTO Üye

    Efendimiz'in (s.a.v) kullandığı 40 öğretme metodu


    Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselâm, evrensel bir
    eğitim-öğretim sistemi getirmiş ve bütün kalpleri, bütün ruhları, bütün
    akılları, bütün nefisleri ideal ufka yükseltecek bir mesaj sunmuştur. Sadece
    O'nun getirdiği sistemdir ki hem ruhu, hem aklı hem de nefsi, yükselebilecek en
    son noktaya ulaştırmıştır.

    1. Efendimiz, söylediği hakikatleri
    bizzat yaşayarak hayatıyla göstermiştir.
    2. Dinî yükümlülükleri tedrîcî
    (yavaş yavaş, basamak basamak) bir sistemle öğretmiştir.
    3. Öğretmede orta
    yolda durmaya ve insanları bıktırmaktan uzak durmaya riayet etmiştir.
    4.
    Öğrenenler arasındaki kişisel farklılıkları göz önünde bulundurmuştur.
    5.
    Karşılıklı konuşma ve soru-cevap şeklini kullanmıştır.
    6. Yanlış düşünceyi
    söküp atmak ve gerçek doğru bilgiyi net bir şekilde muhatabın kafasına
    yerleştirmek için aklî ölçüleri kullanmıştır.
    7. Muhataplarına soru
    yöneltmiş, böylece onların zeka ve bilgi seviyelerini ölçmüştür.
    8. Mukayese
    ve örneklendirme metodunu kullanmıştır.
    9. Benzetme ve halk arasında yaygın
    olarak kullanılan örnekleri kullanmıştır.
    10. Anlattığı hususu, elinde
    herhangi bir şey ile yere ve toprağa çizerek bizzat göstermiştir.
    11. Sözle
    beraber jest ve mimiklerini kullanmış ve el ile işaretlerde bulunmuştur.
    12.
    Önemine binaen, halin mümkün kıldığı bir nesneyi bizzat eline almış, eliyle
    kaldırmış ve arkasından söyleyeceği hususu söylemiştir.
    13. Muhataplarından
    bir soru gelmeden söze önce kendileri başlamıştır.
    14. Muhatabının sorusuna
    eksik ve fazla olmadan cevap vermiştir.
    15. Muhatabının sorusuna, onun
    ihtiyacına binaen sorduğundan daha fazlasıyla cevap vermiştir.
    16.
    Muhatabını, güzel bir hikmete binaen, sorduğu sorudan daha önemli bir hususa
    yönlendirdiği de olmuştur.
    17. Soru soranın sorduğu soruyu tekrarlamasını
    istemiştir.
    18. Muhatabın aldığı cevabı tekrar etmesini istemiştir. Böylece
    cevap unutulmayacaktır.
    19. Bildiği bir husustan dolayı kişiyi imtihan
    etmiştir ki bununla doğru cevap vereceği için kişiyi sena etmek, övmek
    istemiştir.
    20. Önünde olan bir olaya karşı susma yolunu tercih
    etmiştir.
    21. Öğretme esnasında meydana gelebilecek imkan ve fırsatları
    değerlendirmiştir.
    22. Latife ve şaka yoluyla öğretmeyi tercih
    etmiştir.
    23. Öğrettiği hususu yeminle tekit etmiş perçinlemiştir.
    24.
    Öğretilen hususun önemine binaen sözü üç kere tekrar etmiştir.
    25. Konunun
    önemini oturuşunu ve duruşunu değiştirerek ve sözü tekrar ederek göstermiştir.

    26. Cevabı geciktirerek muhatabın sorusunu tekrar etmesini sağlayarak onu
    uyarmıştır.
    27. Muhatabı intibaha sevk etmek için, onu omzundan veya elinden
    tutmuştur.
    28. Muhatabı teşvik için veya onu sıkıntıya sokacak bir durumdan
    dolayı, bazı hususların gizli kalmasını yeğlemiştir.
    29. Söyleyeceği hususun
    hafızalarda daha iyi yer etmesi veya ezberlenmesi için, sözü kısa ve öz bir
    şekilde ifade etmiş, daha sonra ise ayrıntılarına geçmiştir.
    30. Cevabın
    birkaç madde ile verileceği durumlarda önce cevabın kaç maddeden oluştuğunu
    bildirmek için sayıyı söylemiş daha sonra saymıştır.
    31. Va'z etme, nasihat
    etme ve öğüt verme metodunu kullanmıştır.
    32. İnsanların şevklerini kamçılama
    veya neticesi elem verici hususlardan şiddetle uzaklaştırma (Tergib ve terhi
    metodunu kullanmıştır.
    33. Kıssa ve geçmiş ümmetlere ve insanlara dair
    haberlerle öğretme metodunu uygulamıştır.
    34. Sorunun cevabının muhatabı
    utandırma ihtimali olan hususlarda önce nazik bir hazırlık süreci hazırlamış ve
    soruyu öyle cevaplandırmıştır.
    35. Sorunun cevabının muhatabı utandırma
    ihtimali olan hususlarda üstü kapalı olarak kinaye yoluyla ve işaret ederek
    yetinmiştir.
    36. Kadınlara öğretmeyi ve nasihat etmeyi de asla ihmal
    etmemiştir.
    37. Halin gerektirdiği durumlarda öğretme hususunda azarlayıp
    paylamayı (ta'nif) ve kızmayı (gada da ihmal etmemiştir. Ne var ki onun
    paylaması ve kızması da merhamet yörüngesinde ve ümmetinin selameti için
    olmuştur.
    38. Talim ve tebliğde, kitabeti (yazma metodunu) da
    kullanmıştır.
    39. Yabancı dilleri (mesela Süryaniceyi) öğrenmesi için bazı
    sahabeleri görevlendirmiştir ki bu husus da günümüzde dünyanın dört bir
    tarafında İslam'ın güzelliklerini öğrenmek isteyenlere karşı yapılacak vazifenin
    çok önemli bir basamağını teşkil etmektedir.
    40. Bizzat kendi mübarek
    zatıyla talimde bulunmuştur.