Öd nedir?

Harbi Sözlük bölümünde yer alan bu konu Ömer tarafından paylaşıldı.

  1. Ömer

    Ömer Yönetici

    Karaciğerin salgıladığı yeşilimsi kahverengi sıvı. Diğer bir adı safradır. Bu sıvı yağ sindirimine yarayan bir salgıdır. Kısmen eskimiş alyuvarların tahrip olması sonucu oluşmuş bir atık üründür. Karaciğer hücreleri tarafından yapılan ve salgılanan, akıcı, acı, sarı renkte, hafifçe alkalen (bazik) bir sıvı. Safra bir sindirim sıvısıdır ve onikiparmak bağırsağına dökülür. %97'si sudur. Geriye kalanı bilirübin, biliverdin, safra tuzları, safra asitleri, li-pidler (fosfolipid, kolosteral, trigliserid), elektrolitler, bazı enzimler ve karaciğerin zehirini giderdiği bazı maddelerdir. Safra sıvısı; A safrası, B saf-rası ve C safrası olmak üzere üçe ayrılır. A safrası, tubaj sırasında sonda onikiparmak bağırsağına varınca gelen ilk safradır. Altın sarısı renkli, ber-rak bu safra, ana safra kanalı (koledok) içinde birikmiş olan safradır. 4-5 santimetreküp kadardır. B safrası, safra kesesi içinde birikmiş daha az sulu ve koyu renkteki safradır, yaklaşık 30-40 santimetreküp kadardır. C safrası, tubaj sırasında en son gelen ve A safrasından daha açık renkli olan safra olup, karaciğer içi küçük safra yollarından gelen en son, taze imal edilmiş safradır. Dakikada 2 santimetreküp olarak akmaya devam eder. Besinlerle alınan yağlar ince bağırsağa küçük damlacıklar halinde gelirler. Yağ sindiriminde rol oynayan lipaz enzimi bu durumdaki yağları etkileyemez. Safra sıvısı içinde bulunan safra tuzları yağ damlacıkları üzerine yapışır, bunları ince parçacıklar haline (emülsiyon) getirir ve böylece yağların sindirilip emilmesini sağlar. Bu emilim sırasında yağlarda eriyen A, D, E ve K vitaminleri de emilir. Safra tuzlarının %90 kadarı bağırsaklardan geçerken ince bağırsağın alt yarısında emilir ve karaciğere getirilerek, tekrar sindirimde kullanılır. Bu nedenle safranın sindirimdeki rolü büyüktür.

    Karaciğer hücrelerinde üretilen safra, küçük kanalcıklara dökülür. Bu kanalcıklar birleşerek daha büyük toplayıcı kanalları meydana getirirler. Toplayıcı kanallar birleşerek, karaciğerin sağ ve solunda yer alan safra yollarını; bu iki kanal da birleşerek ana safra yolunu meydana getirir. Bu ana safra yolu ile, safra kesesinin (öd kesesi) kanalı birleşerek, koledok kanalını meydana getirirler. Karaciğerden gelen safranın büyük kısmı safra kese-sine gelerek bazı değişikliklere uğrar, yoğunluğu artar. Daha sonra sindirim esnasında safra kesesi kasılarak, içindeki safrayı koledok kanalı aracılı-ğıyla ince bağırsağa akıtır. Koledok kanalı 7-8 santimetre uzunluğunda, 2-3 milimetre genişliğindedir, bazen pankreas kanalıyla birleşerek, bazen de doğrudan onikiparmak bağırsağına açılır. Bu kanalda ve safra kesesi kanalında meydana gelen tıkanıklıklar ve safra yapımındaki bazı aksaklıklar, çe-şitli sindirim şikayetlerine (ağrı, gaz, hazımsızlık, şişkinlik, bulantı, kusma, ateş, sarılık vb.) yol açar.
     

Bu sayfa için etiketler

  1. öd sivisi