Kumpas Nedir - Kumpas Ne Demek

Harbi Sözlük bölümünde yer alan bu konu cicozz tarafından paylaşıldı.

  1. cicozz

    cicozz Çocukluk cicozlarda saklı

    Kumpas Nedir, Kumpas Ne Demek, Kumpas Kelimesinin Anlamı

    Matbaalarda gazete ve dergiler basılırken dizicilerin harfleri satır durumuna getirirken içine yerleştirdikleri ve genişliği ayarlanabilir demir cetvele kumpas denir.

    2. Sanayide kalınlık ve incelikleri ölçmede kullanılan ölçüm aleti. Genellikle tel, bilye ve makine parçalarını ölçmekte kullanılır.

    3. Hile, desise, entrika.

    4. Deniz haritaları üzerinde mesâfe ölçmek için kullanılan pergel, gemici pusulası.

    Kısaca kumpas'ın ilk anlamı: hassas ölçüm aletidir.

    Ölçüm hassasiyetine, ölçüm şekline göre çeşitleri bulunur. Derinlik kumpası, delik kumpası vs. gibi çeşitleri vardır ama tümünün ölçüm sistemleri aynıdır.

    Standart kumpas
    İki çenesi arasında kalan kısmı ölçen, sürgülü bir alettir. Şekli, kabaca boru anahtarını andırır. Bir sabit cetvel üzerinde gezen hareketli bir parçadan oluşur. Gezen kısmına verniyer adı verilir. Birçok sektörde kullanılır. Hassasiyeti, yapılan işe göre değişir.

    kumpas.gif

    Verniyerli Kumpas nasıl okunur?

    Sürgünün üzerinde hareket ettiği cetvelde 0′dan başlamak suretiyle kumpas boyunca rakamlar vardır.ölçümler milimetre ve inç cinsindendir. Her minik çizgi bir milimetredir. On milimde bir 10,20,30… diye rakamlar yazılıdır. Sürgülü parçanın üzerinde de 0′dan başlayıp 10′a kadar rakamlar vardır fakat bu çizgilerin arası bir milim değildir. Kaç milim olduğu önemli değildir. Bir parçayı ölçerken ilk bakacağınız, sürgünün üzerindeki 0 çizgisinin, cetvelde hangi rakama karşılık geldiğidir. Diyelim ki 10 milimden sonra iki çizgi daha gitmiş. Bu demektir ki ölçtüğünüz parça 12 milimdir. Fakat diyelim ki 12. milim çizgisini biraz geçmiş ama 13. milime gelmemiş. Bu durumda ölçü kaçtır? İşte o sürgü üzerindeki 0′dan 10′a kadar olan rakamlar burada devreye girer. Bu rakamlardan hangisi cetvel üzerindeki bir milim çizgisine tam olarak oturuyorsa, sizin ölçümünüzün ondalık kısmı o demektir. Sizin parçanız 12,4 mm geliyorsa, sürgü üzerindeki 4 yazan çizginin, cetvel üzerindeki bir milim çizgisinin tam üstüne denk gelmesi gerekmektedir.
     
    Son düzenleme moderatör tarafından: 13 Ocak 2015
  2. cicozz

    cicozz Çocukluk cicozlarda saklı

    Kumpas ile ilgili Atasözü, deyim ve birleşik fiiller

    kumpasa dâhil olmak, kumpasa gelmek, kumpas kurmak

    Kumpas kurmak: Baş başa verip bir düzen hazırlamak, gizli bir tertip kurmak:Bu saatte kurt kuş uykuda; siz gece yarısı buraya toplanıp da ne kumpas kuruyorsunuz?(Hüseyin R. Gürpınar)
     
    Son düzenleme moderatör tarafından: 13 Ocak 2015