Kıta sahanlığı nedir?

Harbi Sözlük bölümünde yer alan bu konu deep tarafından paylaşıldı.

  1. deep

    deep Harbi Aktif Üye

    Kıta sahanlığı, karaları çevreleyen ve kara sayılan 200 metre derinliğe kadar olan sığ deniz dipleri. Ülke kıyılarına bitişik olan ve 200 metre derinliğe veya bu sınırın ötesindeki su derinliğinin doğal kaynaklarının işletilmesine elverişli olduğu noktaya kadar kara sularının dışında kalan denizaltı bölgelerinin deniz yatağı ve toprak altı kesiminin bütünü.

    Kıta sahanlığı, uluslararası hukukta deniz yatağı ve onun altını içeren kıyıdan 200 metre derinliğe kadar olan kısmı içine aldığından ülkeler için çok büyük önem taşır. Kıta sahanlığı terimi ABD başkanı Truman tarafından İkinci Dünya Savaşı sonrasında kullanılmıştır. Truman'a göre ülkelerin karasuları gibi denizlerde de belli bir derinliğe kadar bazı kaynakları kullanma hakkı vardır.

    Uluslararası ilişkilerde sık sık anlaşmazlıkların olması sebebiyle 1958 yılında Cenevre'de Birinci Deniz Hukuku Konferansı'nda bu anlaşmazlıkların çözümüne yönelik bazı kararlar alınmıştır. Bu sözleşmeye göre;

    1. Ülkelerin karasularının bitim sınırından başlayan 100-200 metrelik derinliğe kadar olan deniz altındaki kıta sahanlığı 200 metre derinlikten derine doğru devam ediyorsa buralar da kıta sahanlığı sayılacaktır.

    2. Kıta sahanlığı iki devlet arasında kalıyorsa aralarında yapacakları anlaşmalara göre bu alan paylaşılacaktır. Eğer iki ülke arasında bir anlaşma yapılmamışsa denizin ortasından geçen çizgi sınır kabul edilecektir. Bu sözleşmeye göre adaların da kıta sahanlığı olduğu kabul edilir.

    Kıta sahanlığı bir ülke için askeri ve siyasi faktörlerin yanında ekonomik bakımdan da büyük değer ifade eder. Çünkü deniz altında petrol, gaz ve mineral kaynakları vardır ve bu doğal kaynakların araştırılması, işletilmesi, kullanması ve yararlanılması kıyı devletine aittir.