Karadeniz Bölgesinde bulunan tarihi mekanlar

Karadeniz Bölgesi bölümünde yer alan bu konu LAL tarafından paylaşıldı.

  1. LAL

    LAL Moderatör

    Karadeniz Bölgesindeki tarihi mekanlar, Karadeniz Bölgesi tarihi mekanları

    Karadeniz Bölgesinde bulunan kutsal mekanlar

    Trabzon
    Karadeniz’in en önemli kentlerinden olan Trabzon, tarihi eserleri, yeşilin binbir tonunun bulunduğu bitki örtüsü ve sıcak insanlarıyla görülmeye değer güzellikler sergiliyor. Tarihi ipekyolu üzerinde bulunması nedeniyle eski çağlarda da önemli bir geçiş merkezi olan kent, Miletli kolonistler tarafından M.Ö. 7. yüzyılda kurulmuş. Tarihi Comnene İmparatorluğu’nun merkezi olan, Roma ve Bizans devirlerini yaşayan Trabzon, 1204 yılında Pontus devletinin başkenti olmuş. 1461 'de Fatih Sultan Mehmet tarafından alınan kentte Yavuz Sultan Selim Şehzadelik yapmış, Kanuni Sultan Süleyman ise bu kentte doğmuş. Bölge, Osmanlılar 1461’de yöreyi fethedene kadar Bizanslıların hükümranlığı altında kalmış.

    Fatih Camii (Ortahisar Camii)
    Ortahisar mahallesindeki yapının Roma İmparatoru Konstantin'in (M.S. 325-364) yeğeni Hanmibalianos tarafından, eski bir Roma tapınağı üzerine inşa ettirildiği sanılıyor. "Komnenlerin Katedrali" olarak bilinen kilise, 1461 tarihinde Osmanlıların Trabzon'u ele geçirmesinden sonra camiye çevrilmiş.

    Büyük İmaret Camii
    Yavuz Sultan Selim'in annesi Ayşe-Gülbahar Hatun adına 1514 yılında Zagnos Köprüsünün yakınında bir külliye içerisinde yaptırılmış. Caminin Trabzon'daki Türk eserleri arasında özel bir yeri var. Erken devir Osmanlı Mimarisinde ayrı bir plan tipi oluşturan zaviyeli camiler grubuna giren yapıda, zaviyeli camilerde görülen 'avlu' kısmı yok. Duvar işçiliği dikkat çekiyor. Batı tarafındaki minare klasik Osmanlı minareleri tarzında yapılmış.

    St Eugeneus Kilisesi / Yeni Cuma Camii
    13. ve 14. yüzyıla tarihlendirilen kilise, Bizans döneminde Trabzon kentinin koruyucu azizi olduğuna inanılan St.Eugenios’a atfen yapılmış. Haç planlı olan yapının doğudaki apsislerinden ortadaki, dıştan beş köşeli ve üzerinde kartal ve güvercin tasvirleri bulunuyor. Fetihten sonra camiye dönüştürülerek, giriş mekanı ve minare ilave edilmiş.

    Çarşı Camii
    Kemeraltı Çarşı mahallesinde bulunan cami, Trabzon'un en büyük camisi. Taş işçiliği ile dikkat çeken yapı, Trabzon valilerinden Hazinedarzade Osman Paşa tarafından 1839 yılında yaptırılmış.

    Ayasofya Kilisesi (Haghia Sophia Kilisesi)
    Trabzon'a 2 km. uzaklıkta bulunan bir manastır kompleksi içinde yer alan kilisenin, Komnenos Devleti krallarından I. Manuel zamanında 1238-1263 yılları arasında yapıldığı kabul ediliyor.
    Kilise bölgenin son Bizans devri yapılarının en önemlilerinden. 1670 yılında III. Murat zamanında Beylerbeyi Ali Bey tarafından camiye çevrilen kilise, 1958-1962 yılları arasında Edinburgh Üniversitesi ile Vakıflar Genel Müdürlüğü işbirliği sonucu restore edilerek 1964 yılında müze olarak ziyarete açılmış. Taş süsleme ve fresk bakımından çok zengin olan yapı çok iyi bir taş işçiliğine sahip.

    Peristera Manastırı (Kuştul Manastırı)
    Trabzon-Maçka yolunun 22 km. sinde Şahinkaya yol ayrımından 14 km. gidildiğinde Peristera Manastırı’na ulaşılıyor. Yapı, Sümela Manastırı’nın küçüğü. 300 metrelik dik bir kaya kütlesinin üzerine kurulu olan manastırın içinde külliyesi de bulunuyor. 1906 yılındaki yangından sonra onarım gören yapı, Karadeniz’in önemli kartal yuvalarından biri. Manastır bugün terkedilmiş durumda.

    Kızlar Manastırı (Panagia Theoskepastos)
    14. yüzyılda III.Alexios (1349-1390) döneminde, Boztepe’nin güney yamaçlarındaki bir kaya kilisesi etrafına kurulmuş, 19. yüzyılda genişletilmiş. Theoskepastos sözcüğü “Tanrı tarafından örtülmüş ve korunmuş” anlamına geliyor. Bu manastır da birçok Trabzon manastırında olduğu gibi bir kaya şapelinin etrafında inşa edilmiş. Günümüzde geniş kütlesi ile ayakta kalabilmiş ender yapılardan biri.

    St. Anna / Küçük Ayvasıl Kilisesi
    Trabzon’da ayakta olan en eski kilise yapısı. 7. yüzyılda inşa edilmiş, 9. yüzyılda onarım geçirmiş. Üç apsisli, bazilika planlı, küçük boyutlu bir kilise. İç duvarındaki fresklerin büyük bölümü tahrip olmuş. Güneydeki giriş kapısının üzerinde Roma dönemine, I. Basil zamanına ait 884-885 tarihli onarım kitabesi bulunuyor.

    Kaymaklı Manastırı
    Manastıra Boztepe arkasındaki Mısırlı mezarlığının solundaki patikadan ulaşılıyor. Manastır binası kesme taştan yapılmış ve 2450 m2 üzerine kurulu. Hz.İsa adına yapılan manastır, yapının çatısından düşen bir adamın sağlam kalması üzerine “Çarhapan” yani “fenalığı engelleyen” olarak da adlandırılmış. 1914-1918 yıllarında bir yangın geçiren manastır bu tarihten sonra terk edilmiş. Manastır,Trabzon’a 3 km. uzaklıktaki Kaymaklı Köyünde.

    Sümela Manastırı
    Sümela Manastırı, Maçka ilçesinin 17 km. güneyinde, Meryem Ana Deresi vadisinde, vadi tabanından 250 m. yükseklikte, duvar gibi dik bir yamacın ortasındaki bir mağara içerisinde inşa edilmiş. Zigzaglar çizilerek yapılan zorlu bir tırmanıştan sonra ulaşılan noktadaki muhteşem manzara, bütün zahmete değecek güzellikte. Manastırın kuruluşuna dair muhtelif rivayetler var. Bunlardan en yaygın olanı: Atina'lı Keşiş Barnabas ile yeğeni Sophrenios'un kilisenin ilk temelini attığı. Kora dağlarının en dik yamacına çıkan keşişler, tepesinden su damlayan bir mağara bulunca manastırı burada ilk önce iki oda olarak kurarlar (M.S. 385). İki keşişin kurdukları iki odalı manastır, keşişlerin ölümünden sonra (412 yılı dolayları) hem katolik, hem de ortodoks mezheplerinden olan Hıristiyanlarca kutsal bir tapınak olarak kabul edilmiş. Karadeniz bölgesinin en eski Hristiyan tapınağı olan Sümela Manastırı’nın önemi doğanın eşsiz güzellikteki bir yerinde çok ilginç bir yapı olmasından ve çeşitli devirlerde yapılan duvar ve tavan süslemelerinden kaynaklanıyor.

    Vazelon Manastırı
    Maçka'ya 14 km. mesafede çam ormanları arasında yer alan manastırın kesin kuruluş tarihi bilinmemekle beraber, M.S. 270-317 yılları arasında yapıldığı tahmin ediliyor. İmparator Jüstinianus tarafından 565 yılında onarılan manastır, günümüze kadar defalarca onarılmış. Sümela Manastırı'nın yörenin en zengin manastırı olan Vazelon Manastırı'nın gelirleri ile yaptırıldığı sanılıyor. Yahya Peygembere adanan manastır, 1923 yılında terkedilmiş.

    Trabzon Kaleleri
    MÖ. 5. yy. dan beri varlığı bilinen surlar, çeşitli dönemlerde onarımdan geçmiş. Onarım ve yenileme çalışmaları günümüzde de devam ediyor. Surlar; iç kale, ortahisar ve aşağı hisar olmak üzere üç bölüme ayrılıyor.

    Bedestan (Ceneviz Hanı)
    Bir ticaret yapısı olan Bedestan’ın her cephede birer kapısı bulunuyor. Yapının 11. yüzyılda Cenevizliler tarafından yapıldığı kabul ediliyor. Bedestan bugünlerde kamulaştırılarak aslına uygun olarak restore ediliyor.

    Artvin
    Artvin, yöreye has eski Türk evleriyle şirin bir şehir. Her Haziran’da, turist grupları ile parlak giysili yerliler, Kafkasör festivalinde bir araya geliyor. Boğa güreşleri kutlamaların en ilgi çekici etkinliği. Son yıllarda rafting meraklılarının akın ettiği Çoruh Nehri kentin bir başka doğal zenginliği. Artvin, Orta Çağlarda Gürcistan hakimiyeti sebebiyle, Gürcü kültüründen ipuçları görmek isteyenler için çok uygun bir yer. Manzaralı yollar, bu dönemden kalan kilise ve ev kalıntılarına uzanmakta. Bunlardan en iyi korunanları heybetli Kaçkar Dağları’ndaki Barhal ve İşhan. Meşhur kalesi ile bölgenin en uzun kanyonunun üstünde yer alan eski Gürcü başkenti Ardanuç, Artvin’in doğusunda yer alıyor.

    İşhan Kilisesi
    Yusufeli ilçesinin 11 km. doğusunda Dağyolu (İşhan) köyündeki kilise, 1008 yılında yapılmış, 1549 yılında Osmanlılar tarafından camiye çevrilmiş. Pencere kenarlarındaki süslemeler arasında yer alan ejderha ile aslanın boğuşmasını tasvir eden kabartma dikkat çekici. Kilise orijinal halini koruyor.

    Hamamlı Kilise
    Artvin il merkezine bağlı Hamamlı köyündeki kilise, Bağdatlı I. Sembat tarafından yaptırılmış. Günümüze kadar korunabilen "güneş saati" ile etkileyici bir mimariye sahip.

    Dört Kilise
    Çevresindeki yapı kalıntıları ile bir manastır kompleksine ait olduğu anlaşılıyor. Katedral boyutlarında sade bir yapı. Batı Gürcistan hükümdarı David Magostar tarafından yapılmış. Yusufeli –İspir yolu 7. kilometrede Tekkale köyü içinden işaretli yol ayrımından ulaşılıyor.

    Cevizli Kilise
    Şavşat’a bağlı Cevizli köyündeki kilise, Bagratlı beylerinden Aşut Kukh tarafından 899’da yaptırılmış. Aşut Kukh'un mezarı kilisenin yanında bulunuyor. Bir Gürcü yapısı olan Cevizli Kilisesi’nin dış yüzü sütun ve kabartmalarla süslü.

    Köprülü Kilise
    Şavşat ilçesinin 7 km. kuzeybatısında Köprülü köyündeki Köprülü Kilise’nin bölgedeki kiliselerin merkezi olduğu tahmin ediliyor. Kıpçaklı beylerinden Zortana tarafından yaptırılan kiliseden günümüze sadece kalıntıları kalmış.

    Borçka-Karagöl
    Gölü çevreleyen ormanlarda; vaşak, boz ayı, çengel boynuzlu dağ keçisi, dağ tavuğu, yırtıcı kuşları izleyebilirsiniz. Gölde alabalık avlamak da mümkün.

    Artvin (Livana) Kalesi
    Ortaçağ’da yörede yaşayan Bagratlılar tarafından 10.yy.’da kurulmuş olduğu sanılıyor. Kale, stratejik konumu itibariyle Osmanlılar zamanında da önemini korumuş.