Hava sahası nedir?

Türk Ordusu bölümünde yer alan bu konu Ömer tarafından paylaşıldı.

  1. Ömer

    Ömer Yönetici

    Hava sahası nedir?
    Bir devletin sadece kendisinin kullanma hakkı olduğu, başka devletlerin ancak ilgili devletten izin alarak yararlanabileceği kendi topraklarını kaplayan milletlerarası hukukça kabul edilmiş olan hava boşluğu.

    Milletlerarası Sivil Havacılık Teşkilatı ICAO, sivil ve askeri uçakların uçuş güvenliğini sağlamak üzere uçuş bilgi bölgeleri tespit etmiştir. Yapılan düzenlemeye göre; bu hava sahasının sınırlarının belirlenmesi, saha üzerinde ilgili devlete hakimiyet hakkı kazandırmaz. Yalnızca hava kontrol sahasına giren uçaklar, bölgeden sorumlu merkeze bilgi vermekle, buna karşı denetim merkezinin bağlı olduğu ülkede bir kaza veya tehlike durumunda yardım sağlamakla yükümlüdür. 1967 tarihli Dış Uzay Antlaşması uyarınca hakimiyet sahası dışında kalan ve bütün ülkelere açık olarak ilan edilen dış uzayı içine almaz. FIR hattı uygulamasının Türkiye'yi ilgilendiren bir örneği Ege hava kontrol sahası üzerindeki anlaşmazlıktır. ICAO, Türkiye ve Yunanistan'ın da katılmasıyla 1952'de yaptığı bölge toplantısında, Ege Denizi üzerinde uçan bütün uçakların uçuş bilgilerini Atina kontrol merkezine vermesini ve Türk karasularına girerken bu bilgileri İstanbul kontrol merkezine bildirmesini kararlaştırdı. Böylece Ege'de FIR hattı denetimi Yunanistan'a bırakıldı. 1974'te iki ülke arasında doğan siyasi bunalım savaş derecesine vardığı zaman Türkiye ciddi bir problemle karşı karşıya geldi. 1952 anlaşmasına göre Ege üzerinde uçan uçaklar ancak Türk karasularına girerken İstanbul'a bilgi verecekleri için bu durum Türkiye'yi sürpriz hava baskını tehlikesiyle karşı karşıya bıraktı. Böyle bir tehlikeyi önlemek isteyen Türkiye, Kıbrıs Harekatı sırasında Ege hava sahasını kuzey-güney doğrultusunda bir çizgiyle ortadan ikiye ayırdı. 6 Ağustos 1974 günü açıkladığı "Tüm Havacılara Bildiri"yle söz konusu çizgiye gelen uçakların uçuş bilgilerini İstanbul'a vermesi gerektiğini bildirdi. Yunanistan da 13 Eylül 1974 tarihli notayla Ege hava sahasının tehlikeli duruma geldiğini belirterek Ege üzerindeki bütün uçuş koridorlarını kapattığını bildirdi. Böylece bu bölgede her türlü hava trafiği durdu. Bundan sonra iki ülke arasında birçok görüşme yapıldıysa da netice alınamadı. Haziran 1979'da NATO başkomutanlığına getirilen General Rogers'ın hazırladığı bir plan, yapılan görüşmeler sonunda iki tarafça da benimsendi. Şubat 1980'de Türkiye'nin ve ardından Yunanistan'ın yaptığı açıklamalarla notalar karşılıklı olarak kaldırıldı. Ege hava sahası yeniden sivil trafiğe açıldı.

    Bu yazı harbiforum.net için özel olarak yazılmıştır.