Fırtına nedir? nasıl oluşur?

Genel Kültür bölümünde yer alan bu konu Ömer tarafından paylaşıldı.

  1. Ömer

    Ömer Yönetici

    Fırtına nedir? Fırtına nasıl oluşur
    firtina.jpg
    Şiddetli esen rüzgarların sebep olduğu hava olayları. 63 km/saat veya üzeri bir hızla esen kuvvetli rüzgarlarla beraber yağmur, dolu ve kar gibi meteorolojik olaylar fırtınalara neden olur. Fırtına oluşumuna rüzgarın çok şiddetli esmesi sebep olur. Hızlı esen rüzgar kendi kuvvetinin yanında çevresini de etkiler. Beaufort ölçeğine göre, kuvveti 11 olan rüzgarın hızı 100-120 km/saat'tir.

    Denizlerde fırtınalar genellikle çok kuvvetli bir rüzgar sonucu başlar. Kara üzerindeki fırtınalar ise şiddetli yağmur, şimşek, gök gürültüsü, yıldırım ve rüzgar ile kendini gösterir. Sonbahar ve kış aylarında fırtınalar sıklıkla görülür. Kuzey Avrupa şiddetli fırtınaların çokça görüldüğü bölgelerdendir. Amerika gibi okyanus ülkelerinde oluşan bir fırtına yüzlerce kilometrelik alanda etkili olabilmektedir. Kuzey yarı kürede fırtınaların yönü saat yönündedir. Bazı fırtınalar şimşekli ve gök gürültülü olabilir. Böyle durumlarda en güvenli yerler kapalı alanlardır.

    Türkiye'de her tür fırtına tipi görülmektedir. Tropikal fırtınalar, orta kuşak cephesel siklonik fırtınaları, şimşekli-gök gürültülü fırtınalar ve hortumlar görülmektedir. Ancak bu fırtınaların çoğu küçük ve orta şiddetlidir. Tropik bölgelerde ya da okyanusa kıyısı olan bölgelerdeki kadar şiddetli değildirler.

    Fırtınalar genelde denizlerde ve okyanuslarda oluşur ve şiddetine göre kıyılara da zarar verir. Şiddetli fırtınalar oldukça tehlikeli olabildikleri gibi çevreye çok da zarar verebilirler. Fırtınalar denizlerde kabarmalara ve büyük dalgalara yol açar. Dalgalar kıyı şeridindeki yerleşim bölgelerine ve açık denizdeki tekne ve gemilere zarar verir. Şiddetli rüzgarlar evlerin çatılarını uçurabilir, ağaçları devirebilir. Sebze ve meyve bahçelerindeki ekini harap eder. Dereleri, akarsuların suları taşar ve sel felaketine yol açar. Fırtınalarda yıldırım düşme tehlikesi vardır.

    Fırtınalar yağmur, kar ve dolu tanelerinin yanı sıra, kum ya da toz parçacıklarını da taşınmaktadır. Şiddetli rüzgarla beraber yağmur, kar ve dolunun görüldüğü fırtınalara yağışlı fırtınalar, şiddetli rüzgarlarla kum ya da tozun taşındığı fırtınalara ise toz ve kum fırtınaları adı verilir. Bir de Güneş'teki patlamalar ve Dünya'nın manyetik alanının etkisiyle meydana gelen fırtınalar vardır. Güneş'in etkinliği 11.5 yılda bir artar ve içten gelen patlamalar sonucunda uzaya elektrikli tanecikler fırlar. Bu taneciklerin bir kısmı Dünya atmosferine girer. Dünya adeta bir mıknatıs gibi bu tanecikleri çeker. Bu taneciklerin gelişi 3-4 gün süreyle yer kabuğunun magnetizmasını değiştirecek magnetik fırtınalara yol açar. Pusulaların ibresi şaşkına döner; radyo dalgaları karışır ve bozulur. Günümüzde ileri teknoloji cihazları ve uydu görüntüleri kullanılarak yapılan incelemelerde meydana gelebilecek fırtınaların şiddeti ve zamanı hesaplanabilmektedir. Ancak fırtınanın oluşumuna engel olunamamaktadır.

    Bu yazı harbiforum.net için yazılmıştır.