Fetihname nedir?

Osmanlı bölümünde yer alan bu konu deep tarafından paylaşıldı.

  1. deep

    deep Harbi Aktif Üye

    Fetihname ne demektir?
    Osmanlılarda bir zafer kazanıldığı zaman, bu haberin İslam devletlerine, valilere ve şehzadelere bildirildiği mektuplar. Fetihnamelerde kazanılan savaşla ilgili tüm bilgiler yer alır ve zafer güzel bir üslupla anlatılırdı. Bir özelliğiyle, fethin ya da zaferin tarihçesi olan fetihnameler genellikle özel yazı teknikleri ile yazılmış süslü yazılardır.

    Eskiden İslam devletleri başta olmak üzere birçok devlet fetihname gönderirdi. Devletler kazandıklarını savaşların ardından, iç ve dış düşmanlarını sindirmek, cesaretlerini kırmak ve bir anlamda korkutup, tehdit etmek ve ayrıca barış içerisinde yaşadığı devletlere müjde vermek için zaferlerini herkese haber verirlerdi. O zamanın şartlarında haberleşme sözlü ya da yazılı olarak, ulaklar aracılığıyla yapıldığı için de bu haberleri fetihname adı verilen mektuplarla yapmışlardır.

    Osmanlı İmparatorluğu'nda fetihnameler gönderildikleri devletlerin dili ile yazılırdı. Türkçe, Arapça, Latince gibi birçok farklı dilde yazılmışlardır. Fetihnameler Kuran'dan bir ayet, Hz. Muhammed (s.a.v.)'in bir hadis-i şerifi ya da Arapça cümlelerle başlatılmıştır.

    Osmanlı Devleti'nde zaferin fetihname ile duyurulmasının ardından, İstanbul kaymakamı ve beylerbeyi tarafından şenlikler düzenlenirdi. Fetihnamelerin yazılımı için özel kişiler görevlendirilmişti.

    Fetihnameler on beş madde üzerine yazılırdı. Bu maddeler şunlardır:

    1-2. Allah'a hamd etmek ve Hz. Muhammed (s.a.v.)'i yüceltmek

    3. Zulümlerin ortadan kaldırılmasının padişahların görevi olduğunun bildirilmesi

    4. Düşmanın zulmünün ortadan kaldırılmasının sebebi

    5. Padişahın hareketi

    6. Askeri durum

    7. Düşmanın durumu

    8. Düşmanın cesaretine açıklama

    9. Savaşın açıklanması

    10. Padişahın zafer mutluluğu ve düşmanın yenilgisi

    11. Allah'a şükretme

    12. Düşman topraklarının fethinin açıklanması

    13. Bu zaferin denizde ve karada ilanı

    14. Fetihnamenin gönderildiği yer ve kişinin adı

    15. Bu zafere padişahın memnuniyetinin ilanı ve duası.

    Tarihi değeri ve önemi olan fetihnamelerden bazıları şunlardır:

    Fatih Sultan Mehmed'in Mısır Sultanı'na gönderdiği, Molla Gürani'ye yazdırılan İstanbul'un fethinin anlatıldığı fetihname,

    Tacizade Cafer Çelebi'nin Mahruse-i İstanbul Fetihnamesi, Kıvami'nin Fetihname-i Sultan Mehmed, Celalzade Salih Çelebi'nin Budin Fetihnamesi, Karaçelebizade Abdülaziz Efendi'nin Tarih-i Feth-i Revan ve Bağdad, Vahid Mahtumi'nin Mora Fetihnamesi gibi...