Direnç nasıl ölçülür?

Elektronik bölümünde yer alan bu konu soru tarafından paylaşıldı.

  1. soru

    soru Üye

    Direnç nasıl ölçülür? Dirençler nasıl okunur?
     
  2. deep

    deep Harbi Aktif Üye

    Dirençler ohm kanuna göre R= U/I şeklinde hesaplanır. Yani Direnç= Akım/Gerilim
     
  3. Ömer

    Ömer Yönetici

    Ohmmetre, bir direnç, kondansatör gibi elektrik elemanlarının elektrik akımına karşı gösterdiği dirneçi ölçen ölçü aletine denir. Mikro-ohmmetreler düşük değerlerdeki dirneçleri ölçerken, Megohmmetreler ya da Meggerler ise yüksek değerlerdeki dirneçleri ölçerler. Direnç "R" sembolü ile gösterilir ve birimi de ("Ω") omegadır.

    [​IMG]
     
  4. Ömer

    Ömer Yönetici

    DİRENÇ ÖLÇME METOTLARI

    Elektronikte kullanılan pasif elemanlardan en önemlilerinden birisi dirençtir. Bütün elektrik ve elektronik devrelerden belirli bir direnç vardır. Bu dirençlerin değerlerine göre devrenin tasarımı yapılır. Devrede bulunan dirençler, bazen ısı elde etmeğe bazen akımı sınırlamaya, bazen de gerilimi çeşitli değerlere bölmeye yararlar.Bunun gibi daha bir çok etkileri olan dirençlerin değerini bilmek ço könem taşır. Ohmetreyle direnç ölçmek mümkündür bu tip ölçmeler direkt metotla yapılan ölçmelerdir. Yani direnci devreden ayırıp iki ucunu köprü uçlarına bağlayıp değerini doğrudan doğruya okuyabiliyorduk. Çok sağlıklı ölçme yapmamıza karşın, bu yöntemleri her yerde kullanamamaktayız. Çünkü öyle dirençler vardır ki, devresinden sökülmeden yerinde değerini ölçmekgerekir. İşte bu tip dirençlerin değerini ölçme metodunu da endirektölçme denir.

    Endirekt ölçme ohm kanununa dayanılarak yapılır. Direncin devrede gösterdiği fonksiyonlarından yararlanarak değer tespiti yapılır. Direncin devre akımı ve gerilimindeki etkileri, R = formülünde yerine konur. Bu formülün sonucu bize direnç değerini verir.

    a. Ampermetre-Voltmetre Metodu ile Direnç Ölçme

    Bu metotla direnç ölçerken devreye bir ampermetre ve bir devoltmetre bağlanır. Bilinmeyen Rx direncinin değeri ohm kanunundanyararlanılarak bulunur.

    Rx direncinden geçen akım devreye bağlanan ampermetreden amper olarak,devreye bağlanan voltmetre ile Rx üzerindeki gerilim volt olarakokunduktan sonra Rx = formülünde yerine konur. Sonuç olarak direncindeğeri ohm olarak bulunur.

    Bu tip ölçme kesin değildir, yani hatalıdır. Bu hata, devreyebağlanan ampermetrenin belirli dirence sahip olması ve devreye bağlananvoltmetrenin de devreden akım çekmesinden dolayı meydana gelir.

    Ampermetre-voltmetre ile yapılan ölçmelerde iki çeşit bağlantı şeklikullanılır. Ampermetre, voltmetre önce bağlanmışsa, buna “öncebağlama”, sonra bağlanmışsa “sonra bağlama” yöntemi denir.

    1. Önce Bağlama
    [​IMG]

    Bu bağlantı küçük dirençlerin ölçülmesinde kullanılır. Büyük dirençlerin ölçümünde hatalı ölçme yapılır.

    2. Sonra Bağlama
    [​IMG]
    Devredeki ampermetre tam olarak Rx üzerinden geçen akımı verir.Bunun yanında voltmetre sadece Rx üzerindeki gerilimi değil, ampermetreüzerinde düşen gerilimi de gösterir. Yani,
    E = Ex + EA olur.

    Buna göre hesaplanan direnç, Rx direncinin gerçek değeri olmayıp ampermetre direncinin değeri kadar fazla olur. Yani,
    R = Rx + RA olur.
    Onun için ampermetrede düşen gerilimi, voltmetrede okunan değerden çıkarmak gerekir. Yani,
    Ex = E - EA
    formülündeki Ex değeri Rx = formülünde yerine konursa
    Rx =
    Ampermetrede düşen gerilim ise,
    EA = I. R olur.
    Bu yöntem, büyük dirençlerin ölçülmesinde kullanılır.

    b. Ampermetre ve Standart Direnç Metodu ile Direnç Ölçme

    Bu metot ile ölçme bilinen bir direnç kullanmak suretiyle yapılır.Bilinen direncin ayarlanabilir olması gerekir. Bu iş için en uygunu,direnç kutusudur. Şekil 8’de sistemin bağlantısı görülmektedir.
    [​IMG]

    Ölçmenin yapılışı;

    1.K anahtarı 2 konumuna alınır, ampermetreden Ix akımı okunur. Okunan bu değer bir yere kaydedilir.

    2.K anahtarı 1 konumuna alınır. Ampermetreden geçen akım, dirençkutusundaki dirençler ayarlanmak suretiyle, daha önce okunan I akımınaeşit yapılır.
    Aynı gerilim altında eşit akım geçiren dirençler birbirine eşit olacağından
    Rx = RK olur.
    RK bir direnç kutusudur ve değeri üzerinden okunabilir. Yani direnç kutusunda okunan değer Rx direncinin değeridir.
    Görüldüğü gibi bu sistemde herhangi bir hesaplamaya gerek yoktur.