Çin

Coğrafya bölümünde yer alan bu konu Ömer tarafından paylaşıldı.

  1. Ömer

    Ömer Yönetici

    Coğrafi Verileri


    Konum: Doğu Asya, Doğu Çin Denizi, Kore Körfezi, Sarı Deniz ve Güney Çin Denizi kıyısında, Kuzey Kore ve Vietnam arasında yer almaktadır.
    Coğrafi konumu: 35 00 Kuzey derecesi, 105 00 Doğu boylamı
    Haritadaki konumu: Asya
    Yüzölçümü: toplam: 9,596,960 km²
    kara: 9,326,410 km²
    su: 270,550 km²
    Sınırları: toplam: 22,147.24 km
    sınır komşuları: Afganistan 76 km, Butan 470 km, Burma 2,185 km, Hong Kong 30 km, Hindistan 3,380 km, Kazakistan 1,533 km, Kuzey Kore 1,416 km, Kırgızistan 858 km, Laos 423 km, Makau 0.34 km, Moğolistan 4,676.9 km, Nepal 1,236 km, Pakistan 523 km, Rusya (kuzeydoğu) 3,605 km, Rusya (kuzeybatı) 40 km, Tacikistan 414 km, Vietnam 1,281 km
    Sahil şeridi: 14,500 km
    İklim: Son derece çeşitlilik göstermektedir; güneyde tropikal, kuzeyde subarktik iklim hakimdir.
    Arazi yapısı: Arazisinde çok sayıda dağlar, yüksek yaylalar, batısında çöller, doğusunda ovalar, deltalar, tepelikler yer almaktadır.
    Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Turpan Pendi 154 m; en yüksek noktası: Everest Dağları 8,850 m (1999 verileri)
    Doğal kaynakları: Kömür, demir, petrol, doğal gaz, cıva, kalay, tungsten, antimon, manganez, molibden, vanadyum, alüminyum, kurşun, çinko, uranyum, hidro enerji
    Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %10
    otlaklar: %43
    ormanlık arazi: %14
    diğer: %33 (1993 verileri)
    Sulanan arazi: 498,720 km² (1993 verileri)
    Doğal afetler: Yaygın tayfunlar; su baskınları; depremler; kuraklıklar
    Coğrafi not: Dünyada dördüncü en büyük ülkedir. (Rusya, Kanada ve ABD'den sonra)


    Nüfus Bilgileri


    Nüfus: 1,273,111,290 (Temmuz 2001 verileri)
    Yaş yapısı: 0-14 yaş: %25.01 (erkek 166,754,893; kadın 151,598,117)
    15-64 yaş: %67.88 (erkek 445,222,858; kadın 418,959,646)
    65 yaş ve üzeri: %7.11 (erkek 42,547,296; kadın 48,028,480) (2001 verileri)
    Nüfus artış oranı: %0.88 (2001 verileri)
    Mülteci oranı: -0.39 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)
    Bebek ölüm oranı: 28.08 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini)
    Ortalama hayat süresi: toplam nüfus: 71.62 yıl
    erkek: 69.81 yıl
    kadın: 73.59 yıl (2001 verileri)
    Ortalama çocuk sayısı: 1.82 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
    HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.07 (1999 verileri)
    HIV/AIDS - hastalıkları taşıyan kişi sayısı: 500,000 (1999 verileri)
    HIV/AIDS - hastalıklarından ölenler: 17,000 (1999 verileri)
    Ulus: Çinli
    Nüfusun etnik dağılımı: Çinli %91.9, Zhuang, Uygur, Hui, Yi, Tibetli, Miao, Mançu, Moğol, Buyi, Koreli ve diğer etnik gruplar %8.1
    Din: Taoizm, Budizm, İslam %2-%3, Hıristiyan %1
    Dil: Standart Çince veya Pekin lehçesi olan Mandarin), Yue (Cantonese), Wu (Shanghaiese), Minbei (Fuzhou), Minnan (Hokkien-Taiwanese), Xiang, Gan, Hakka lehçeleri, diğer yerel diller
    Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler
    toplam nüfusta: %81.5
    erkek: %89.9
    kadın: %72.7 (1995 verileri)


    Yönetimi


    Ülke adı: Resmi tam adı: Çin Halk Cumhuriyeti
    kısa şekli : Çin
    ingilizce: China
    Yerel tam adı: Zhonghua Renmin Gongheguo
    yerel kısa şekli: Zhong Guo
    kısaltma: PRC (ÇHC)
    Yönetim biçimi: Sosyalist Cumhuriyet
    Başkenti: Pekin
    İdari bölümler: 23 bölge, 5 özerk bölge ve 4 belediye; Anhui, Pekin, Chongqing, Fujian, Gansu, Guangdong, Guangxi, Guizhou, Hainan, Hebei, Heilongjiang, Henan, Hubei, Hunan, Jiangsu, Jiangxi, Jilin, Liaoning, Nei Mongol, Ningxia, Qinghai, Shaanxi, Shandong, Shanghai, Shanxi, Sichuan, Tianjin, Xinjiang, Xizang (Tibet), Yunnan, Zhejiang
    Milli bayram: ÇHC kuruluş günü, 1 Ekim (1949)
    Anayasa: 4 Aralık 1982
    Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: AfDB (Afrika Kalkınma Bankası), APEC (Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Forumu), ARF, AsDB (Asya Kalkınma Bankası), ASEAN (Güneydoğu Asya Ülkeleri Örgütü), BIS (Uluslararası İmar Bankası), CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), CDB (Karayipler Kalkınma Bankası), ESCAP (Asya ve Pasifikler Ekonomik ve Sosyal Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-77, IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICC (Milletlerarası Ticaret Odası), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), IHO (Uluslararası Hidrografi Örgütü), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Inmarsat (Uluslararası Denizcilik Uydu Teşkilatı), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), LAIA (Latin Amerika Entegrasyon Birliği), MINURSO (BM Bati Sahra Referandum Misyonu), NAM, OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), PCA (Daimi Hakemlik Mahkemesi), UN (Birleşmiş Milletler), UN Güvenlik Konseyi, UNAMSIL (BM Sierra Leone Misyonu), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNHCR (BM Mülteciler Yüksek Komiserliği), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UNIKOM (BM Irak-Kuveyt Gözlem Misyonu), UNITAR (BM Eğitim Araştırma Enstitüsü), UNMEE (BM Etyopya-Eritre Misyonu), UNTAET (BM Doğu Timor Geçiş Yönetimi), UNTSO (BM Mütareke Gözlem Örgütü), UNU, UPU (Dünya Posta Birliği), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü), ZC


    Ekonomik Göstergeler


    Ekonomiye genel bakış: Çin Halk Cumhuriyeti, hızlı büyümesi, dışa karşı nispeten kapalılığı ve dünyanın en kalabalık pazarı olması nedenleri ile bütün dünyanın ilgisini üzerinde toplamaktadır. Hemen hemen bütün gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler, bu ülke ile ticari ilişkilerini geliştirmek ve işbirliği olanaklarını arttırmak istemektedirler. Dışa açılma çalışmalarının başladığı yıllardan itibaren günümüze kadar Çin, ekonomik alanda bir çok başarıya imza atmıştır. Dünya nüfusunun %22'sini barındıran Çin'de son 10 yılda ortalama büyüme hızı %10 civarındadır. 1999 yılı için Çin Yönetimi tarafından açıklanan büyüme tahmini, Asya finansal krizinin ekonomide yarattığı olumsuz etkilere rağmen %7'dir. Hızlı kentleşme, giderek artan milli gelir ve sanayileşmede gelinen nokta, bugün Çin'i dünyanın en önemli ekonomik aktörlerinden biri konumuna getirmiştir. 2010 yılında Çin ekonomisinin büyüklüğünün bugün dünyanın en büyük ekonomileri kabul edilen ABD ve Japonya'yı geçeceği iddia edilmektedir. Çin dünyanın en çok enerji üreten birinci, en fazla enerji tüketen ikinci ülkesidir. Ülkede kişi başına düşen enerji tüketiminin hala dünya ortalamasının altında olması da ülkenin gelişme potansiyelinin iyi bir göstergesidir. Kendi içersinde büyük hamleler yapan ve planlı bir kalkınma ve büyüme stratejisi izleyen Çin Halk Cumhuriyeti, komşusu bulunduğu Japonya ve Rusya gibi büyük ekonomilerin de desteği ile öncelikle Asya kıtasında söz sahibi olmaya başlamış ve giderek dünyaya açılmaya başlamıştır.
    GSYİH: Satınalma Gücü paritesi - 4.5 trilyon $ (2000 verileri)
    GSYİH - reel büyüme oranı: %8 (2000 verileri)
    GSYİH - Fert başına: 774,7 $ (1999 verileri)
    GSYİH - sektörlere göre: tarım: %15
    endüstri: %50
    hizmet: %35 (2000 verileri)
    Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %0.4 (2000 verileri)
    İş gücü: 700 milyon (1998 verileri)
    Sektörlere göre işgücü dağılımı: tarım %50, endüstri %24, hizmet %26 (1998)
    İşsizlik oranı: %10 (2000 verileri)
    Endüstri: Demir - çelik, kömür, makineler, silah, tekstil, petrol, çimento, kimyasal gübre, ayakkabı, oyuncak, gıda maddeleri, otomobil, elektronik aletler, iletişim aletleri
    Endüstrinin büyüme oranı: %10 (2000 verileri)
    Elektrik üretimi: 1.173 trilyon kWh (1999)
    Elektrik tüketimi: 1.084 trilyon kWh (1999)
    Elektrik ihracatı: 7.2 milyar kWh (1999)
    Elektrik ithalatı: 90 milyon kWh (1999)
    Tarım ürünleri: Pirinç, buğday, patates, yer fıstığı, çay, darı, arpa, pamuk, domuz, balık
    İhracat: 232 milyar $ (2000)
    İhracat ürünleri: Gıda maddeleri, tütün, makineler, ulaşım cihazları, tekstil ve giyim eşyası, ayakkabılar, mineral yakıtlar, kimyasal ürünler
    İhracat ortakları: ABD %21, Hong Kong %18, Japonya %17, Güney Kore, Almanya, Hollanda, İngiltere, Singapur, Tayvan (2000)
    İthalat: 197 milyar $ (2000)
    İthalat ürünleri: Tekstil ve tekstil ürünleri, mineral yakıtlar, demir ve çelik ürünleri, makine ve elektrikli cihazlar, kimyasal ürünler
    İthalat ortakları: Japonya %18, Tayvan %11, ABD %10, Güney Kore %10, Almanya, Hong Kong, Rusya, Malezya (2000)
    Dış borç tutarı: 162 milyar $ (2000 verileri)
    Para Birimi: Çin Yuanı (CNY)
    Para birimi kodu: CNY
    Mali yıl: Takvim yılı


    İletişim Bilgileri


    Kullanılan telefon hatları: 135 milyon (2000)
    Telefon kodu: 86
    Radyo yayın istasyonları: AM 369, FM 259, kısa dalga 45 (1998)
    Radyolar: 417 milyon (1997)
    Televizyon yayını yapan istasyonlar: 3,240 (1997)
    Televizyonlar: 400 milyon (1997)
    Internet kısaltması: .cn
    Internet servis sağlayıcıları: 3 (2000)
    Internet kullanıcıları: 22 milyon (Ocak 2001)


    Ulaşım ve Taşımacılık


    Demiryolları: toplam: 67,524 km (1999)
    Karayolları: toplam: 1.4 milyon km
    asfalt: 271,300 km
    asfalt olmayan: 1,128,700 km (1999)
    Deniz yolları: 110,000 km (1999)
    Boru hatları: Ham petrol 9,070 km; petrol ürünleri 560 km; doğal gaz 9,383 km (1998)
    Limanları: Dalian, Fuzhou, Guangzhou, Haikou, Huangpu, Lianyungang, Nanjing, Nantong, Ningbo, Qingdao, Qinhuangdao, Shanghai, Shantou, Tianjin, Xiamen, Xingang, Yantai, Zhanjiang
    Hava alanları: 489 (2000 verileri)