Batıl İnanç Nedir

Genel Kültür bölümünde yer alan bu konu Ömer tarafından paylaşıldı.

  1. Ömer

    Ömer Yönetici

    Batıl İnanç Nedir, Batıl İnançlar
    Boş inanç ya da batıl inanç, mantıksal bir temele dayanmayan inanç ve davranışlara denir. Bazen, nedenini bilmediğimiz davranışlarda bulunur ya da sözler söyleriz. Yolculuğa çıkan birisinin arkasından yere su dökmeyi, merdiven altından geçmemeyi, gece tırnak kesmemeyi, aksıran birisine "Çok yaşa!" demeyi bunlara örnek olarak verebiliriz.

    Batıl inaçların kökenini, eski paganist inançlarda aramak gerekir. Bu çağlardan kalma batıl inanç dediğimiz alışkanlıklar devam etmiş, oysa bir zamanlar bunları anlamlı kılan inançlar çoktan unutulup gitmiştir.

    Batıl inançların büyük bir bölümü efsanelere dayanır. Bazıları çok eski tarihlerden gelen boş inançlara ilişkin yalnızca bazı varsayımlarda bulunabiliriz. Günümüzde Ay'ın Dünya'nın bir uydusu olduğunu biliyoruz. Oysa bundan binlerce yıl önce yaşamış insanlar Ay'ın bir tanrıça olduğuna sanıyor, insanlara zenginlik ve uğur getirdiğini inanıyorlardı. Günümüzde yeni ay çıktığında sevdiği kişinin yüzüne bakmak ya da altına el sürmek türünden davranışlar o dönemlerden kalmış olabilir. At nalının uğurlu sayılmasının nedenlerinden biri, belki de eski Avrupa topluluklarından Keltlerin atın kutsallığına inanmalarıdır. Eskiçağlarda topraktan çıkarılan demir cevherinden demir eşya üretme sanatının büyücülük olduğuna inanılması da bu inancı doğurmuş olabilir.

    Aksıran bir kimseye "Çok yaşa!" denmesinin, aksırma sırasında ruhun geçici olarak bedenden ayrıldığına ilişkin eski inançlardan doğmuş olduğu düşünülebilir. Aksıran kimseyi bu sözlerle sevindirmek, belki de ruhun esenlikle geri dönmesine yardımcı olma amacını taşır. 13 rakamının uğursuz olduğu batıl inancının ise, eski İskandinavların dinlerindeki bir öyküye dayandığı sanılmaktadır. Bu öyküye göre, düzenbaz tanrı Loki, öbür 12 tanrının katıldığı bir şölene 13. olarak gitmiş ve eğlenceyi bozmuştur. Bu olayın yol açtığı kavga, İskandinavların en gözde tanrısı Balder'in ölümüyle sonuçlanmıştır. Bu batıl inanç hâlâ öylesine güçlüdür ki, bazı kimseler 13 kişiyi aynı masaya oturtmaktan kaçınır. Bazı ünlü otellerde 13 rakamı taşıyan oda ve kat yoktur.

    Anadolu'da halk arasında boş inançlara günümüzde de rastlanır. Bunlardan birkaç örnek şöyledir: Sabahleyin evden ayrılırken eşikten sağ ayak önce atılarak çıkılır. İlk rastlanılan kişinin toplumsal durumu ve halk arasındaki itibarına göre işlerin rast gidip gitmeyeceği konusunda yorumlar yapılır. Esnaf, o gün işlerin iyi gitmesi için siftah parasını yere atar ya da yüzüne sürer. Birine kesici alet verilirken düşmanlığa yol açmasın diye üzerine tükürülür. Akşam tırnak kesmek iyi sayılmaz. Ay tutulması ve Güneş tutulması sırasında silah atılıp, teneke çalınarak önlerini kapatan cin-peri topluluğun kaçırılabileceğine inanılır.

    Batıl inançların çoğu çok eskilere dayanmakla birlikte, yenileri de vardır. Örneğin, aynı kibritle art arda üç sigara yakmanın uğursuzluk getireceğine inanılır. Bu inancın 1899-1902 arasında İngilizlerin Güney Afrika'da yaşayan Afrikanerler ile yaptığı Güney Afrika Savaşı'ndan kaynaklandığı söylenmektedir. Söylenceye göre, usta Afrikaner nişancıları üç İngiliz askerinin tek bir kibritle sigaralarını yakmaları sırasında yerlerini saptamış ve yanık kibriti elinde tutan askeri öldürmüştür. Bu yeni bir batıl inanç böyle doğmuştur.

    Bilinen Bazı Batıl İnançlar

    - Mezarlık, ziyaret yerlerindeki ağaçları kesenler çarpılır.
    -Türbeden dışarıya bir şey, bir nesne götüren kişiler çarpılır.
    - Mezarlığı parmağı ile işaret etmek iyi değildir. Parmakları ile işaret eden kişilerin parmakları kurur.
    - Kurban kesilirken hayvan dilini dışarı çıkarırsa kurban sahibi o yıl içerisinde ölür.
    - Bir çocuk sürekli ağlarsa o evde mutlaka ölüm meydana gelir.
    - Ayakkabı çıkarıldığında ters dönerse, ayakkabı sahibinin tez vakitte öleceği düşünülür.
    - Yatarken çorapları baş tarafa koymak iyi değildir, insan çabuk ölür.
    - Ölünün elbiseleri ölü yıkayıcılarına verilir.
    - Mezarlıktan ağaç kesilmez. Ağaçta cin olduğuna inanılır.
    -Gece ölen kişinin üzerine sabaha kadar bıçak konulur.
    - Yoğurdun güzel olması için mezardan çırpı toplanarak, kaynayan sütün altına atılır.
    -Ölünün yıkandığı evde üç gün ışık yanar.
    -Baş sağlığına gelen kişilerin ayakkabıları ters çevrilmez.
    - Mezar kazıcısına para verilmezse ölünün rahatsız olacağına inanılır.
    - Yılan öldürülüp, suya atılırsa ve yılan suda kaybolursa yağmur yağar ve durmaz, seller olur.
    - Kurt uluyunca ya ayaz olur ya kar yağar.
    - Bir evin başında baykuş öterse, o evde biri ölür ya da bir yıkım olur.
    - İnek doğurunca eve ağır bir şey alınırsa ya da ağır bir şey kaldırılırsa ineğin sütü kesilir.
    - Akşam kapının önü süpürülmez.
    - Ekmek aktaracağı evden eve verilmez.
    - Çocuklar gece beş taş oynarsa düşman gelecek denir.
    - Değirmenden ilk gelen unla yapılan ilk ekmeği yiyen kişinin karısı ölür.
    - Ekmek kırıntılarını yere atmak, ayakla çiğnemek evin bereketini götürür.
    - Gurbete giden kişinin azığından bir parça ekmek çalınır.
    - Bir kişinin üzerinde dikiş dikilirse o kişinin kısmeti bağlanır.
    -Evin temeline kara taş koymak iyi değildir.
    - Kapının önünde oturan kişi iftiraya uğrar.
    - Duvar dibinde uyumak iyi değildir, insan çarpılır.
    - Evin içerisi temiz olmazsa oraya melekler değil şeytanlar gelir. Böylece o evde mutluluk değil geçimsizlik olur.
    - Evden bir kişi gurbete gittiği zaman o gün ev süpürülmez, dışarıdan misafir alınmaz.
    - Eşya taşımak için kullanılan ala iple komşunun evine girilmez. Komşunun başına bir uğursuzluk geleceğine inanılır.
    - Kapı eşiğinde oturulmaz, insan fakir olur.
    - Kapı eşiğinde oturulmaz, insan bekar kalır.
    -Oğlan çocuğunun saçını ilk kez amcası veya dayısı keser.
    - İneğin sütünü yere sağmak iyi değildir, hayvan hastalanır.
    - İlk yaylaya çıkışta sığırların ortasından bir yabancı geçerse sığırlar hamile kalmaz, doğum yapmazlar.
    - Bir kişinin önüne tavşan çıkması uğursuzluktur, mümkünse gidilen yoldan geri dönülür.
    - Çakal uluyunca yere tükürmek gerekir, yoksa insanın başına bir yıkım gelir.
    - Çakal ulumaya başlayınca hava açacak, günlük güneşlik olacak demektir.
    - Ateşe tükürmek, ateşe sövmek, ateşe tırnak atmak, su dökmek uğursuzluk getirir.
    - Sabah evinden başkasına ateş verenin ocağı söner.
    - Ocağın üstünü boş bırakmak uğursuzluk getirir.
    - Sacayağının birdenbire devrilmesi evin başına bir yıkım geleceğini gösterir.
    - Tencerede su boşu boşuna kaynarsa düşmanlar çoğalır.
    - Lamba yakılmayan evin ocağı her vakit kararır. Aynı zamanda ev sahibinin öldükten sonra mezarı da karanlık olur.
    -Hastalanan hayvanları ateşten geçirmek iyidir.
    - Ateşi söndürmek için su dökülmez, ateş toprakla örtülür.
    - Ateş çok önceden sönmüş olsa dahi külün yanında yatılmaz. Külde cin ve şeytanın oynak yaptığına inanılır.
    -Ateşin çıkardığı ses ateşi yakan kişi hakkında dedikodu yapıldığına işarettir.
    - Kara ağaçtan düşen yaşamaz.
    - Kara ağaçtan beşik, sandık yapılmaz.
    - İncir ağacının altında uyuyanları şeytan alır götürür.
    - Ceviz ağacının altında yaşayanları şeytan alır götürür.
    - Çocuğun ilk dişi üstten çıkarsa uğursuzluktur
    - Üzümün tanesini, karpuzun sap kısmındaki kabuğunun içini yiyenler yetim kalır.
    - Çocuğun bezleri yabani ağaca asılırsa çocuk yabani olur.
    - Nar tanelerini yere dökmek günahtır, nar cennet meyvesidir.
    - Diş düşürülünce o diş kimsenin göremeyeceği bir yere saklanmalı ya da gömülmelidir.
    - Elleri diz üzerinde kavuşturmak, parmakları birbirine geçirip el bağlamak iyi değildir, insanın kısmeti kapanır.
    - Parmakların çatırdaması iyidir, insanın sağlıklı olduğunu gösterir.
    -El yıkanırken önce sağ elden başlamalı, önce sol elden başlamak uğursuzluk getirir.
    - Tokalaşırken ya da birisine bir şey verirken sağ el kullanılmalıdır, sol el uğursuzluktur.
    -Baş taranırken dökülen saçları dökmek doğru değildir, bunlar toplanır, ölünce o kişinin kabrine konur. Çünkü bu saçlar kıyamet gününde tekrar bitecektir.
    - Hamile kadın aş eridiği sırada neye bakarsa doğacak çocuk ona benzeyecektir.
    - Akşam soğan yenen yere melekler gelmez.
    - Gece aynaya bakanın ömrü kısa olur.
    - Gece acı (biber, soğan, sarımsak) evden dışarıya verilmez.
    - Yoğurt, süt, peynir gece dışarıya verilmez. Vermek gerektiğinde üzerine kömür, üzerlik veya yeşil bir dal konularak verilir.
    - Gece ıslık çalmak günahtır.
    - Gece evden eve tuz verilmez.
    - Kız baba evinden perşembe veya pazar günü çıkar.
    - Makası açık bırakmak düşmanlarınızın sizin hakkınızda konuşmasına neden olur.
    - Çarşamba gecesi işlenilmez, çamaşır yıkanmaz, temizlik yapılmaz.
    - Gece tırnak kesilmez, ıslık çalınmaz, sakız çiğnenmez.
    - Gelinin ayakkabısının altına kimin ismi yazılırsa en kısa zamanda ismi yazılan kişi evlenir.
    - Birisi uzunca vakit eve dönmezse veya kaybolmuşsa ayakkabısına tuz dökülür. Kişi en kısa zamanda evine geri döner.
    - Ölen kişinin ayakkabıları hemen kapı önüne konur.
    - Emekleyen çocuğun üstünden atlayarak geçilmez boyu kısa olur.
    - Makas ve bıçak elden ele verirken tükürülür
    - Urganla komşunun evine girilmez. Aksi halde komşunun evinde kıtlık olur.
    - Kapı eşiğinde oturulmaz, kapı eşiğinde şeytan bulunur.
    - Yağmur yağarken kapı eşiğinde oturmak günahtır.
    - Odanın ışığını evin erkeği yakarsa o ev daima nur içinde ve bereketli olur.
    - Kadının yolda erkeğin önünü kesmesi uğursuzluktur.
    - Bir kadın iki erkeğin arasından geçerse çocuğu olmaz.
    - Bir adam iki kadının arasından geçerse sözü geçmez.
    - Bir erkek iki kız arasından geçerse köse olur.
    - Yarım çay içen kadın dul kalır.
    - Ava gidecek kişinin önünden kadın geçerse avlanamaz. Bundan dolayı o kişi ava gitmekten vazgeçer.
    - Kız çocuğunun ilk kez kesilecek saçını dayısı keserse saçı gür olur.