Bakteri nedir? (Bakterilerin özellikleri)

Biyoloji bölümünde yer alan bu konu Ömer tarafından paylaşıldı.

  1. Ömer

    Ömer Yönetici

    Bakteri nedir? Bakterilerin özellikleri nelerdir?
    Tek hücreli canlılara verilen ad. Çok basit yapılı, çekirdekleri belirsiz bir yapıda olan, genellikle klorofilsiz ve bölünerek çoğalan canlılar grubudur. Tanecikli bir sitoplazma ve onu saran bir zardan meydana gelirler. Zarın üstü kaygan ve mumsu bir tabaka ile kaplıdır. Bakteriler bölünerek çoğalırlar ve bu bölünmeleri sonucunda ya tek tek kalır veya birleşerek kümeler oluştururlar. Bitkilerden ve hayvanlardan tamamen farklı olan bakteriler, çok hızlı çoğalma yeteneğine sahiptirler. Bu sebeple canlılar aleminin dengesinin sağlanmasında önemli bir yer teşkil ederler. Birçok şekilleri olan bakteriler, aynı zamanda bulundukları ortama göre de şekil alabilirler. Çoğunun spor denilen dayanıklı şekilleri vardır. Spor halindeyken aşırı ısıya ve kuraklığa uzun süre karşı koyabilirler. Bakteriler üzerlerinde yaşadıkları canlıya veya ortama en uygun ısıda çoğalabilirler, mesela toprak bakterileri çevre ısısında, hastalık yapan bakteriler ise 30-40°C'ta yaşayabilirler. Bakteriler içinde bulundukları ortamın veya üzerinde yaşadıkları canlının zararına yaşarlar.
    bakteri.jpg
    Havasız ortamda yaşayabilen bakterilerin enzim yapma özellikleri vardır. Maya endüstrisinde bakterilerin bu yönlerinden yararlanılmaktadır. Bazı bakteriler pigment, bazıları gaz üretirler; demir, kükürt biriktirir, toksin salgılarlar. Organik maddeleri cansız maddelere veya gaza dönüştürme özelliğine sahip olan bakteriler, bu maddelerin yaşamsal çevrimde tekrar yer almalarını sağlarlar. Havadaki gazları kendilerine bağlayabilir, böylece toprağı azotça zenginleştirir ve bitkilere gelişmeleri için ihtiyaçları olan inorganik besinlerin bir miktarını sağlamış olurlar. Bu sebeple bakteriler biyosferdeki çevrimde parçalayıcı veya mineralleştirici olarak önemli bir rol oynarlar.

    Bakterileri sınıflandırmak güçtür, çünkü hem birçoğu çok biçimlidir hem de tamamı bilinmemektedir. Bununla beraber bakteriler davranışlarına göre sporlu bakteriler ve sporsuz bakteriler, boyalara verdikleri tepkilere göre gram poziftif ve gram negatif, yaşama yeteneklerine göre aerobi ve anaerobi olanlar, termofil ve termofob olanlar, çevrelerinde uyandırdıkları kimyasal tepkimelere göre sülfobakteri, ferrobakteri şeklinde sınıflandırılabilirler.

    Bakteriler morfoloji özelliklerine, boyama ve antikor oluşturma özelliklerine ve hastalık meydana getirme güçlerine göre teşhis edilirler.

    Morfolojik özellikleri: Bakteriler küçük olmalarına rağmen normal bir mikroskop altında görülebilirler ve bu görünümlerine göre sınflandırılırlar. Bazılarının üzerlerinde titrek küçük tüycükler vardır ve bu sayede hareket ederler. Ancak onların birbirlerinden ayırd edilmesini sağlayan asıl özellikleri biçimleridir. Kimisi küresel (cocci), bazıları silindirimsi (basil), bazıları kıvrık (vibriyon), bir kısmı ise burmalı (spiril) şeklindedir. Bakteriler tek tek olabilecekleri gibi, bölünerek çoğalmalarıyla meydana gelen topluluklar halinde de olabilirler; ikisi bir arada, dördü bir arada, zincirleme, küp biçiminde ve küresel halde olabilirler.

    Boyanma özellikleri: Bakterili ince tabakaları boyama yöntemine dayanan belirli metotlar çeşitli bakteri gruplarını birbirlerinden ayırt etmeye yarar.

    Kültür özellikleri: Bazı ortamlara saçılan bakteriler, çoğu zaman özel bir görünümü olan topluluklar halinde gelişirler. Ortamın bileşimi de incelenen bakterilerin metabolizmalarını gözlemleme imkanı sağlar.