Ana Babaya iyilik ve Akraba Ziyareti

Hadis Penceresi bölümünde yer alan bu konu SaMeT46 tarafından paylaşıldı.

  1. SaMeT46

    SaMeT46 Moderatör

    Ana Babaya iyilik ve Akraba Ziyareti
    314. Ebû Abdurrahman Abdullah İbni Mes`ûd radıyAllahu anh şöyle dedi:
    Peygamber aleyhisselâm'a:
    - Allah'ın en çok beğendiği amel hangisidir? diye sordum.
    - Vaktinde kılınan namazdır diye cevap verdi.
    - Sonra hangi ibadet gelir? dedim.
    - Ana ve babaya iyilik ve itaat etmek buyurdu.
    - Daha sonra hangisi gelir? diye sordum.
    - Allah yolunda cihâd etmek buyurdu.
    Buhârî, Mevâkît 5, Cihâd 1, Edeb 1, Tevhîd 48; Müslim, Îmân 137-139. Ayrıca bk. Tirmizî, Salât 14, Birr 2; Nesâî, Mevâkît 51

    315. Ebû Hüreyre radıyAllahu anh'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
    Hiçbir evlâd babasının hakkını ödeyemez. Şayet onu köle olarak bulur ve satın alıp âzâd ederse, babalık hakkını ödemiş olur.
    Müslim, İtk 25. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Edeb 120; Tirmizî, Birr 8; İbni Mâce, Edeb 1

    316. Yine Ebû Hüreyre radıyAllahu anh'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
    Allah'a ve âhiret gününe iman eden kimse misafirine ikram etsin. Allah'a ve âhiret gününe iman eden kimse akrabasına iyilik etsin. Allah'a ve âhiret gününe iman eden kimse ya faydalı söz söylesin veya sussun!
    Buhârî, Edeb 85; Müslim, Îmân 74, 75. Ayrıca bk. Buhârî, Nikâh 80, Edeb 31, Rikak 23; Ebû Dâvûd, Edeb 123; Tirmizî, Kıyâmet 50; İbni Mâce, Edeb 4

    317. Yine Ebû Hüreyre radıyAllahu anh'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
    Allah Teâlâ varlıkları yaratma işini tamamlayınca, akrabalık bağı (rahim) ayağa kalkarak:
    - (Huzurunda) bu duruş, akrabalık bağını koparan kimseden sana sığınanın duruşudur, dedi.
    Allah Teâlâ:
    - Pekâlâ, seni koruyup gözeteni gözetmeme, seninle ilgisini kesenden rahmetimi kesmeme râzı değil misin? diye sordu.
    Akrabalık bağı:
    - Evet, râzıyım, dedi.
    Bunun üzerine Allah Teâlâ:
    - Sana bu hak verilmiştir, buyurdu.
    Bunları anlattıktan sonra Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem:
    - İsterseniz (bunu doğrulayan) şu âyeti okuyunuz, buyurdu:
    Ey münâfıklar! Siz iş başına geçecek olursanız, yeryüzünde fesat çıkarır, akrabalarla ilginizi kesersiniz, değil mi? İşte Allah'ın lânete uğrattığı, kulaklarını sağır, gözlerini kör ettiği kimseler bunlardır [Muhammed sûresi (47), 22-23].
    Buhârî, Tefsîru sûre 47, Edeb 13, Tevhîd 35; Müslim, Birr 16

    Buhârî'nin bir rivayetine göre Cenâb-ı Hak şöyle buyurdu:
    Ey akrabalık bağı! Seni gözeteni gözetirim. Seninle ilgiyi kesenden ben de ilgimi keserim.
    Buhârî, Edeb 13

    318. Yine Ebû Hüreyre radıyAllahu anh şöyle dedi:
    Bir adam Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem'e gelerek:
    - Kendisine en iyi davranmam gereken kimdir? diye sordu.
    Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem:
    - Anan! buyurdu.
    Adam:
    - Ondan sonra kimdir? diye sordu.
    - Anan! buyurdu.
    Adam tekrar:
    - Ondan sonra kim gelir? diye sordu.
    - Anan! dedi.
    Adam tekrar:
    - Sonra kim gelir? diye sordu.
    Resûl-i Ekrem sallAllahu aleyhi ve sellem:
    - Baban! cevabını verdi.
    Buhârî, Edeb 2; Müslim, Birr 1. Ayrıca bk. İbni Mâce, Vesâyâ 4; Ebû Dâvûd, Edeb 120; Tirmizî, Birr 1

    Bir rivayete göre o adam:
    - Ey Allah'ın Resûlü! Kendisine en iyi davranılması gereken kimdir? diye sordu.
    Resûl-i Ekrem sallAllahu aleyhi ve sellem:
    - Anan, sonra anan, daha sonra yine anan, sonra baban, sonra da sana en yakın olan akraban buyurdu.
    Müslim, Birr 2

    319. Yine Ebû Hüreyre'den rivayet edildiğine göre Peygamber sallAllahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
    Anne ve babasına veya onlardan sadece birine yaşlılık günlerinde yetişip de cennete giremeyen kimse perişan olsun, perişan olsun, perişan olsun
    Müslim, Birr 9, 10

    320. Yine Ebû Hüreyre radıyAllahu anh'den rivayet edildiğine göre bir adam:
    - Yâ ResûlAllah! Benim akrabam var. Ben kendilerini ziyaret ediyorum, onlar bana gelip gitmiyorlar. Ben onlara iyilik ediyorum, onlar bana kötülük ediyorlar. Ben onlara anlayışlı davranıyorum, onlarsa bana kaba davranıyorlar, dedi.
    Bunun üzerine Resûl-i Ekrem sallAllahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
    - Eğer dediğin gibi isen, onlara sıcak kül yutturmuş oluyorsun. Sen böyle davrandıkça, Allah'ın yardımı seninledir.
    Müslim, Birr 22

    321. Enes radıyAllahu anh'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
    Rızkının çoğalmasını, ömrünün uzamasını isteyen kimse, akrabasını kollayıp gözetsin.
    Buhârî, Edeb 12, Büyû` 13; Müslim, Birr 20, 21. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Zekât 45

    322. Yine Enes radıyAllahu anh şöyle dedi:
    Medine'de ensâr arasında en fazla hurmalığı bulunan Ebû Talha idi. Ebû Talha'nın en sevdiği malı da Mescid-i Nebevî'nin karşısındaki Beyruhâ adlı hurma bahçesiydi. Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem bu bahçeye girer ve oradaki tatlı sudan içerdi.
    Enes (sözüne devamla) dedi ki: Sevdiğiniz şeylerden Allah yolunda harcamadıkça, en iyiye eremezsiniz âyet-i kerîmesi nâzil olunca, Ebû Talha Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem'in yanına geldi ve:
    - Yâ ResûlAllah! Cenâb-ı Hak sana Sevdiğiniz şeylerden Allah yo-lunda harcamadıkça, en iyiye eremezsiniz âyetini gönderdi. En sevdiğim malım Beyruhâ adlı bahçedir. Onu Allah rızası için sadaka edi-yorum. Allah'dan onun sevabını ve âhiret azığı olmasını dilerim. Beyruhâ'yı Allah'ın sana göstereceği şekilde kullan, dedi.
    Bunun üzerine Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
    - Âferin sana! Kârlı mal dediğin işte budur! Seni duydum, Ebû Talha. Onu akrabalarına vermeni uygun görüyorum.
    Ebû Talha:
    - Öyle yapayım, yâ ResûlAllah, dedi ve bahçeyi akrabaları ve amcası-nın oğulları arasında taksim etti.
    Buhârî, Zekât 24, Vekâlet 14, Vesâyâ 10, 17, 26, Tefsîru sûre (3) 5, Eşribe 13; Müslim, Zekât 42, 43

    323. Abdullah İbni Amr İbni Âs radıyAllahu anhümâ şöyle dedi:
    Bir adam Peygamber aleyhisselâm'ın yanına gelerek:
    - Hicret ve cihâd etmek üzere sana bîat ediyorum. Bunların sevabını Allah'tan dilerim. dedi.
    Resûl-i Ekrem sallAllahu aleyhi ve sellem:
    - Ana ve babandan hayatta olanlar var mı? diye sordu.
    Adam:
    - Evet, her ikisi de hayatta, dedi.
    Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem:
    - Allah'tan sevap kazanmak istiyorsun değil mi? diye sordu.
    Adam:
    - Evet, deyince:
    - Ana ve babanın yanına dön. Onlara iyi bak! buyurdu.
    Buhârî, Cihâd 138, Edeb 3; Müslim, Birr 6
    Bu rivayet Sahîh-i Müslim'den alınmıştır. Buhârî ile Müslim'in bir başka rivayeti ise şöyledir:
    Bir adam Resûlullah'ın yanına gelerek cihâd etmek üzere ondan izin istedi. Resûl-i Ekrem sallAllahu aleyhi ve sellem:
    - Anan, baban sağ mı? diye sordu.
    Adam:
    - Evet, deyince:
    - Öyleyse onlara hizmet etmeye çalış! buyurdu.
    Buhârî, Cihâd 138; Müslim, Birr 5. Ayrıca bk. Tirmizî, Cihâd 2; Nesâî, Cihâd 5

    324. Yine Abdullah İbni Amr İbni Âs'dan rivayet edildiğine göre Peygamber sallAllahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
    Akrabasının yaptığı iyiliğe aynıyla karşılık veren, onları koruyup gözetmiş sayılmaz. Akrabayı koruyup gözeten adam, kendisiyle ilgiyi kestikleri zaman bile, onlara iyilik etmeye devam edendir.
    Buhârî, Edeb 15. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Zekât 45; Tirmizî, Birr 10

    325. Hz. Âişe'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
    Akrabalık bağı Arş-ı âlâ'ya tutunarak şöyle demiştir: Beni koru-yup gözeteni, Allah koruyup gözetsin. Benimle ilgisini kesenden Allah rahmetini kessin.
    Buhârî, Edeb 13; Müslim, Birr 17

    326. Mü'minlerin annesi Meymûne Binti'l-Hâris radıyAllahu anhâ'dan rivayet edildiğine göre, Hz. Meymûne Peygamber aleyhisselâm'a haber vermeden bir câriye âzâd etmişti. Kendi nöbet gününde Resûl-i Ekrem yanına gelince:
    - Yâ ResûlAllah! Farkına vardın mı, câriyemi âzâd ettim, dedi. Bunun üzerine Resûl-i Ekrem sallAllahu aleyhi ve sellem:
    - Gerçekten mi? diye sordu. Hz. Meymûne:
    - Evet, gerçekten âzâd ettim, deyince:
    - Eğer câriyeyi dayılarına hediye etseydin daha çok sevap kazanırdın buyurdu.
    Buhârî, Hibe 15, 16; Müslim, Zekât 44

    327. Hz. Ebû Bekir'in kızı Esmâ radıyAllahu anhümâ şöyle dedi:
    İslâmiyet'i kabul etmemiş olan annem Resûlullah zamanında yanıma gelmişti. Resûlullah'ın görüşünü almak için:
    - Annem, beni özleyip gelmiş. Ona ikramda bulunabilir miyim? diye sordum.
    Peygamber aleyhisselâm:
    - Evet, annene iyi davran! buyurdu.
    Buhârî, Hibe 29, Cizye 18, Edeb 8; Müslim, Zekât 50. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Zekât 34

    328. Abdullah İbni Mes`ûd radıyAllahu anh'ın karısı Zeynep es-Sekafiyye radıyAllahu anhâ'dan rivayet edildiğine göre birgün Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem:
    - Ey kadınlar! Zînet eşyânızdan bile olsa sadaka veriniz buyurmuştu.
    Zeynep sözüne devamla dedi ki: Bunun üzerine ben Abdullah İbni Mes`ûd'un yanına dönerek:
    - Sen eli dar bir adamsın. Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem bize sadaka vermemizi emretti. Ona git de bir soruver. Sadakamı sana vermekle bu emri yerine getiriyorsam ne âlâ. Şayet olmuyorsa başkasına vereyim, dedim. Abdullah:
    - Kendin git sor, deyince ben de gittim. Hz. Peygamber'in kapısına varınca, ensârdan bir kadının orada beklediğini gördüm. Meğer onun derdi de benimkinin aynıymış. Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem'in huzuruna girmeye de pek çekinirdik.
    İçeriden Bilâl çıkıverince ona:
    - Hz. Peygamber'e git de, Kapıda iki kadın bekliyor ve kocalarıyla kendi yetimlerine verecekleri sadakanın kabul olup olmadığını soruyorlar, de!. Ama bizim kim olduğumuzu söyleme! dedik.
    Bilâl hemen Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem'in huzuruna gire-rek meseleyi anlattı.
    Resûl-i Ekrem sallAllahu aleyhi ve sellem:
    - Kim onlar? diye sordu.
    Bilâl de:
    - Ensârdan bir kadınla Zeynep, deyince, Resûlullah salllAllahu aleyhi ve sellem:
    - Hangi Zeynep'miş o? diye sordu. Bilâl:
    - Abdullah'ın karısı, dedi.
    Bunun üzerine Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
    - Onlar -böyle yapmakla- iki sevap birden kazanırlar. Biri yakınlarını himâye sevabı, diğeri de sadaka sevabı.
    Buhârî, Zekât 48; Müslim, Zekât 45. Ayrıca bk. Buhârî, Zekât, 44; Nesâî, Zekât 82; İbni Mâce, Zekât 24

    329. Ebû Süfyân Sahr İbni Harb radıyAllahu anh'den -Herakliyus kıssasına dair uzun hadiste- rivayet edildiğine göre, Herakliyus Ebû Süfyân'a Peygamber aleyhisselâm'ı kastederek:
    - O size ne emrediyor? diye sordu.
    Ebû Süfyan der ki:
    - Ben de onun bize, sadece Allah'a ibadet ediniz; ona hiçbir şeyi denk tutmayınız; dedelerinizin taptığı şeyleri bırakınız dediğini, bize namaz kılmayı, doğru ve iffetli olmayı, akrabayı görüp gözetmeyi emrettiğini söyledim.
    Buhârî, Bed'ü'l-vahy 6, Salât 1, Zekât 1, Cihâd 102, Şehâdât 28, Edeb 8, Tefsîru sûre (3) 4; Müslim, Cihâd 74

    330. Ebû Zer radıyAllahu anh'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
    Siz (bir para birimi olan) kîrâtın kullanıldığı bir yeri mutlaka fethedeceksiniz.
    Diğer bir rivayete göre ise şöyle buyurdu:
    Siz kîrâtın kullanıldığı Mısır'ı fethedeceksiniz. Oranın halkına iyi davranmanızı tavsiye ediyorum; vasiyetimi tutunuz. Zira onlara bir ahid ve eman görevimiz, bir de akrabalık bağımız vardır.
    Bir diğer rivayete göre şöyle buyurdu:
    Siz orayı fethettiğiniz zaman, halkına iyi davranın. Zira onlara bir ahid ve eman görevimiz, bir de akrabalık bağımız vardır veya ahid ve eman görevi ve hısımlık bağı vardır buyurdu.
    Müslim, Fezâilü's-sahâbe, 226, 227

    331. Ebû Hüreyre radıyAllahu anh şöyle dedi:
    Yakın akrabalarını uyar! [Şu`arâ sûresi (26), 214] âyeti nâzil olunca, Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem Kureyş kabilesini toplantıya çağırdı. Onlar da geldiler. Peygamber aleyhisselâm kimine genel, kimine de özel olarak şöyle hitâb etti:
    Ey Abdüşems oğulları! Ey Ka`b İbni Lüey oğulları! Kendinizi cehennemden kurtarınız!
    Ey Abdümenâf oğulları! Kendinizi cehennemden kurtarınız!
    Ey Hâşim oğulları! Kendinizi cehennemden kurtarınız!
    Ey Abdülmuttalib oğulları! Kendinizi cehennemden kurtarınız!
    Ey Fâtıma! Kendini cehennemden kurtar! Çünkü sizi Allah'ın azâbından kurtarmaya benim gücüm yetmez. Ama aramızdaki akrabalık bağı sebebiyle sizinle ilgimi kesmeyeceğim.
    Müslim, Îmân 348, 351. Ayrıca bk. Buhârî, Tefsîru sûre (26) 2; Tirmizî, Tefsîru sûre (27) 2; Nesâî, Vesâyâ 6

    332. Ebû Abdullah Amr İbni Âs radıyAllahu anhümâ şöyle dedi:
    Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem'i gizli değil açıkca şöyle buyururken dinledim:
    (Akrabam olan) Falan oğulları ailesi benim dostlarım değildir. Benim dostlarım Allah Teâlâ ile iyi mü'minlerdir. Fakat ötekilerle aramızda akrabalık bağı bulunduğu için kendileriyle ilgimi kesmeyeceğim.
    Buhârî, Edeb 14; Müslim, Îmân 366

    333. Ebû Eyyûb Hâlid İbni Zeyd el-Ensârî radıyAllahu anh'den rivayet edildiğine göre bir adam:
    - Yâ ResûlAllah! Beni Cennete götürüp cehennemden uzaklaştıracak davranışı haber ver, dedi.
    Bunun üzerine Peygamber aleyhisselâm şöyle buyurdu:
    - Allah'a ibadet edip ona hiçbir şeyi denk tutmazsın. Namazı kılar, zekâtı verir ve akrabanı koruyup gözetirsin.
    Buhârî, Edeb 10; Müslim, Îmân 14. Ayrıca bk. Nesâî, Salât 10

    334. Selmân İbni Âmir radıyAllahu anh'den rivayet edildiğine göre Peygamber aleyhisselâm şöyle buyurdu:
    Biriniz orucunu açacağı zaman hurma ile açsın; çünkü hurma bereketlidir. Eğer hurma bulamazsa orucunu su ile açsın; çünkü su temizdir.
    Peygamber aleyhisselâm sözüne devamla şöyle buyurdu:
    Yoksula verilen sadaka bir sadaka, akrabaya verilen sadaka ise iki sadaka yerine geçer: Biri sadaka sevabı, öteki de akrabayı koruyup gözetme sevabıdır.
    Tirmizî, Zekât 26. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Savm 21; Nesâî, Zekât 82; İbni Mâce, Sıyâm 25, 28

    335. İbni Ömer radıyAllahu anhümâ'dan rivayet edildiğine göre şöyle dedi:
    Çok sevdiğim bir kadınla evliydim. Babam Hz. Ömer o kadını beğenmiyordu. Bu sebeple bana:
    - Onu boşa! dedi.
    Ben de boşamak istemedim.
    Bunun üzerine Ömer radıyAllahu anh Peygamber aleyhisselâm'a gelerek durumu anlatmış.
    Peygamber aleyhisselâm da:
    - O kadını boşa! diye emretti.
    Ebû Dâvûd, Edeb 120; Tirmizî, Talâk 13. Ayrıca bk. İbni Mâce, Talâk 36

    336. Ebü'd-Derdâ radıyAllahu anh'den rivayet edildiğine göre, bir adam ona gelerek:
    - Benim bir karım var. Annem ise onu boşamamı emrediyor. Ne yapmalıyım? diye sordu.
    Ebü'd-Derdâ radıyAllahu anh ona şu cevabı verdi:
    - Ben Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem'in:
    Anne ve baba, cennete en ortadaki kapıdan girmeye vesile olur buyurduğunu işittim. Artık sen o kapıyı ister bırak, ister elinde tut.
    Tirmizî, Birr 3. Ayrıca bk. İbni Mâce, Talâk 36

    337. Berâ' İbni Âzib radıyAllahu anhümâ'dan rivayet edildiğine göre Peygamber aleyhisselâm şöyle buyurdu:
    Teyze anne sayılır.
    Tirmizî, Birr 6. Ayrıca bk. Buhârî, Sulh 6, Megâzî 43; Ebû Dâvûd, Talâk 35

     
    Son düzenleme moderatör tarafından: 9 Şubat 2011