Hz.Yunus (a.s)

gergeous03 · 08.06.08, 15:48

Hz. YUNUS (a.s)
Adı Kur'an'da geçen peygamberlerden biri. Soyu

Bünyamin vasıtasıyla Ya'kûb (a.s)'a ve onun vasıtasıyla de İbrahim (a.s)'a dayanmaktadır. Bazı alimlerin naklettiğine göre

İsa (a.s) annesinin adıyla İsa b. Meryem diye anıldığı gibi

Yunus (a.s) da annesinin adıyla Yunus b. Matta diye anılmaktadır. (İbn Sa'd

Tabakatü'l-Kübra

Beyrut 1957

l

55). Buharî'nin verdiği bilgiye göre ise

bu görüş yanlıştır. Aslında Matta

Yunus (a.s)'ın annesinin değil

babasının adıdır. Yani Yunus (a.s)

Yunus b. Matta diye anılınca

babasının adıyla anılmış olur (ez-Zebîdî

Sahihi Buharî Muhtasarı Tecridi Sarih Tercemesi ve Şerhî

trc: Kamil Miras

Ankara

1971

IX

152).
Yunus (a.s)'ın Ya'kub (a.s)'ın torunlarından olduğu

Kur'an'da şöyle haber verilmiştir;
"Nûh'a ve ondan sonra gelen peygamberlere vahyettiğimiz gibi

sana da vahyettik. Nitekim İbrahim'e

İsmail'e

İshak'a

Yakub'a

torunlarına

İsa'ya

Eyyûb'a

Yunus'a

Harun'a

Süleyman'a da vahyetmiş ve Davud'a da Zebur'u vermiştik" (en-Nisa

4/163).
Bu ayette ifade edildiği gibi İsa (a.s)

Eyyûb (a.s)

Harun (a.s) ve Süleyman (a.s)'da Yunus (a.s) ile aynı soydan

Yakub (a.s)'ın torunlarındandırlar.
Yunus (a.s)'in nüfusu yüz bini aşkın bir şehrin halkına uyarıcı ve tevhide çağrıcı bir peygamber olarak gönderildiği

Kur'an'da şöyle geçmektedir:
"Ve onu yüz bin insana

ya da daha fazla olanlara peygamber gönderdik" (es-Saffat

37/147).
O'nun peygamber olarak gönderildiği bu yerin Ninova şehri olduğu nakledilmiştir. Ninova şehri

Dicle nehrinin kıyısında

şimdiki Musul'un yerinde bulunmaktaydı. Bu beldenin insanları küfrün içinde bulunuyorlardı ve putlara tapmakta idiler. Yunus (a.s) onları küfürden ve putperestlikten nehyetmek bir de onlara

küfürlerinden dolayı tevbe etmelerini

Yüce Allah'ın varlığına ve birbirine inanmalarını emretmek üzere gönderilmişti (ez-Zemahşerî

el-Keşşaf

Kahire

t.y

V

126; et-Taberî

Tarih

Mısır 1326

II

42).
Yunus (a.s)'ın adı

Kur'an'ın çeşitli yerlerinde geçmekle beraber

Kur'an'daki surelerden birine isim olarak verilmiştir. Kur'an'ın onuncu suresinin adı

Yunus sûresidir.
Yunus (a.s) milletini otuz üç yıl Allah'a iman etmeye

küfürden kurtulmaya davet etti

tebliğde bulundu ve peygamberlik vazifesini yerine getirdi. Ancak sadece iki kişi ona iman etti (İbn Esir

el-Kamil

Beyrut 1965

l

360; Sahihi Buhari ve Tecridi Sarih Tercümesi

IX

152).
Milletinin bu şekilde küfürde direnmesi ve imana gelmemesi

Yunus (a.s)'ın zoruna gitti. Yüce Allah onun bu kızgınlığını ve bunun neticesinde milletini terketmeye kalkışmasını şöyle haber vermiştir:
"Zünnûn (Yunus)'a gelince

o

öfkeli bir halde geçip gitmişti. Bizim kendisini asla sıkıştırmayacağımızı zannetmişti. Nihayet karanlıklar içinde; "Senden başka hiç bir ilah yoktur. Seni tenzih ederim. Gerçekten ben zalimlerden oldum!" diye niyaz etti." (el-Enbiya

21/87).
Bu ayette Yunus (a.s)'dan Zünnûn diye bahsedilmiştir. Zünnûn

balık sahibi demektir. Kur'an'ın başka bir yerinde de

Yunus (a.s) bu lakabla anılmıştır: "Sen Rabbinin hükmünü sabırla bekle. Balık sahibi (Yunus) gibi olma. Hani

o dertli dertli Rabbine niyaz etmişti" (el-Kalem

68/48).
Hem bu ayette hem de yukarıdaki ayette Yunus (a.s)'ın sabretmemesine

Allah'ın emri olmadan milletini terketmeye kalkışmasına işaret edilmiştir. Onun bu hali üzerine

Yüce Allah şöyle buyurmuştu:
"O halde

peygamberlerden azim sahibi olanların sabrettiği gibi sen de sabret" (el-Ahkaf

46/35).
Allah'ın müsaadesi olmadan Yunus (a.s)'in ayrılmaya kalkışması

iyi netice vermemişti. Ninova'dan ayrılmak için bir gemiye binmişti. Geminin batmaya yüz tutması üzerine

hafiflemesi için yolculardan birinin suya atılması gerekti. Kimin suya atılacağını tesbit için kur'a çekildi ve kur'a Yunus (a.s)'a isabet etti. Bu durum Kur'an'da şöyle haber verilmiştir:
"Gemide onlarla karşılıklı Kur'a çektiler de yenilenlerden oldu" (es-Saffat

37/141).
İşin daha acısı

Yunus (a.s) denize atıldıktan sonra bir balık onu yutmuştu. Yüce Allah Kur'an'da onun bu durumunu şöyle haber vermiştir:
"Yunus

(Rabbinden izinsiz olarak kavminden ayrıldığı için) kendisi kötülüklerken

onu bir balık yuttu" (es-Saffat

37/142).
Burada Yunus (a.s) hatasını anlamış ve nefsini kınamaya başlamıştı. Balığın karnındaki karanlıklarda:
"Senden başka ilah yoktur. Sen eksikliklerden uzaksın

yücesin. Ben zalimlerden oldum!" (el-Enbiya

21/87) diye dua etmeye ve Allah'a yalvarmaya başladı. Bu şekilde iman ve inançla Allah'a sığınması neticesinde

Yüce Allah onu affetmişti (el-Maverdî

en-Nuketu ve'l-Uyûnu

Beyrut 1992

III

465 vd). Yunus (a.s)'ın duasının kabul edildiği ve Allah tarafından bağışlandığı

Kur'an'da şöyle dile getirilmiştir:
"Biz de onun duasını kabul ettik ve onu tasadan kurtardık. İşte biz

insanları böyle kurtarırız" (el-Enbiya

21/88).
"Eğer tesbih edenlerden olmasaydı

(insanların) yeniden diriltilecekleri güne kadar onun karnında kalırdı" (es-Saffat

37/143

144).
Gücü her şeye yeten Yüce Allah

balığın karnındaki Yunus (a.s)'ı öldürmedi. Bir süre sonra balık onu ağzı ile sahile bırakmıştı. Onun kurtuluş ve daha sonraki hali

Kur'an'da şöyle haber verilmiştir:
"(Ama balığın karnında bizi andı

tesbih etti)

biz de onu hasta bir halde ağaçsız

boş bir yere attık ve üzerine (gölge yapması için) kabak türünden bir ağaç bitirdik" (es-Saffat. 37/145

146).
Yunus (a.s)'ın Allah tarafından affedilmesi ve büyük bir tehlikeden kurtarılması

Kur'an'ın başka bir yerinde dile getirilmiştir:
"Sen Rabb'inin hükmüne sabret

balık sahibi (Yunus) gibi olma. Hani o

sıkıntıdan yutkunarak (Allah'a) seslenmişti. Eğer Rabb'inden ona bir nimet yetişmeseydi

yerilerek çıplak bir yere atılırdı. Fakat (böyle olmadı)

Rabb'i onun duasını kabul etti de onu salihlerden kıldı" (el-Kalem

68/8

49

50).
Yunus (a.s)'ı bu sıkıntılardan kurtaran Yüce Allah

onun milletine de neticede hidayeti nasib etti. Onlar da sonunda Allah'a iman edip tevhid'e sarıldılar. Onların tevbe edip hakka dönüşlerini ifade eden ayetin meali şöyledir:
"İnandılar

biz de onları bir süreye kadar geçindirdik" (es-Saffat

37/148).
Yunus (a.s)'ın milletinin bu şekilde tevbe etmeleri

küfürden dönüp Allah'a inanmaları

Allah tarafından övülmüş

methedilmiştir:
"Keşke (azabı gördükten sonra) inanıp da

inanması kendisine fayda veren bir memleket olsaydı! (Azabı gördükten sonra inanmak

hiç bir memlekete yarar sağlamamıştır). Yalnız Yûnus'un kavmi

(azab henüz inmeden önce) inanınca dünya hayatında onlardan rezillik azabını kaldırmış ve onları bir süre daha yaşatmıştık." (Yûnus

10/98).
Yunus (a.s)'ın faziletli bir insan olduğu

Yüce Allah tarafından şöyle haber verilmiştir:
İsmail

el-Yesa'

Yunus ve Lut'a da (yol gösterdik). Hepsi iyilerden idiler" (el-En'am

6/86).
Muhammed (s.a.v) de onu şöyle övmüştür:
"Her kim ben Yunus b. Matta'dan hayırlıyım derse

yalan söylemiştir" (Buharî

Tefsiru süre 6

4).
Yunus (a.s) da

diğer peygamberler gibi

insanları küfrün şerrinden nehyetmiş ve Allah'a iman etmeye davet etmiştir. İnanan insanlar için

onun hayatından alınacak çeşitli ibretler vardır.
KAYNAK: TURGAY

Nureddin; Şamil İslam Ansiklopedisi

Akit Gazetesi Yayını

C.VIII

S.299-301

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Yunus II	gergeous03	Şiirler & Hikayeler	0	04.05.08 15:22
Yunus	gergeous03	Şiirler & Hikayeler	0	04.05.08 15:20
yunus	agent force	Zeka Oyunları & Bilmeceler	6	21.03.08 23:16
Hz. Yunus (a.s.)	EMRE	İslamiyet	0	20.03.08 20:08
Derviş Yunus	ugo47	Şiir Pınarı	0	02.04.07 14:17

08.06.08, 15:48	#1
gergeous03	Hz.Yunus (a.s) Hz. YUNUS (a.s) Adı Kur'an'da geçen peygamberlerden biri. Soyu Bünyamin vasıtasıyla Ya'kûb (a.s)'a ve onun vasıtasıyla de İbrahim (a.s)'a dayanmaktadır. Bazı alimlerin naklettiğine göre İsa (a.s) annesinin adıyla İsa b. Meryem diye anıldığı gibi Yunus (a.s) da annesinin adıyla Yunus b. Matta diye anılmaktadır. (İbn Sa'd Tabakatü'l-Kübra Beyrut 1957 l 55). Buharî'nin verdiği bilgiye göre ise bu görüş yanlıştır. Aslında Matta Yunus (a.s)'ın annesinin değil babasının adıdır. Yani Yunus (a.s) Yunus b. Matta diye anılınca babasının adıyla anılmış olur (ez-Zebîdî Sahihi Buharî Muhtasarı Tecridi Sarih Tercemesi ve Şerhî trc: Kamil Miras Ankara 1971 IX 152). Yunus (a.s)'ın Ya'kub (a.s)'ın torunlarından olduğu Kur'an'da şöyle haber verilmiştir; "Nûh'a ve ondan sonra gelen peygamberlere vahyettiğimiz gibi sana da vahyettik. Nitekim İbrahim'e İsmail'e İshak'a Yakub'a torunlarına İsa'ya Eyyûb'a Yunus'a Harun'a Süleyman'a da vahyetmiş ve Davud'a da Zebur'u vermiştik" (en-Nisa 4/163). Bu ayette ifade edildiği gibi İsa (a.s) Eyyûb (a.s) Harun (a.s) ve Süleyman (a.s)'da Yunus (a.s) ile aynı soydan Yakub (a.s)'ın torunlarındandırlar. Yunus (a.s)'in nüfusu yüz bini aşkın bir şehrin halkına uyarıcı ve tevhide çağrıcı bir peygamber olarak gönderildiği Kur'an'da şöyle geçmektedir: "Ve onu yüz bin insana ya da daha fazla olanlara peygamber gönderdik" (es-Saffat 37/147). O'nun peygamber olarak gönderildiği bu yerin Ninova şehri olduğu nakledilmiştir. Ninova şehri Dicle nehrinin kıyısında şimdiki Musul'un yerinde bulunmaktaydı. Bu beldenin insanları küfrün içinde bulunuyorlardı ve putlara tapmakta idiler. Yunus (a.s) onları küfürden ve putperestlikten nehyetmek bir de onlara küfürlerinden dolayı tevbe etmelerini Yüce Allah'ın varlığına ve birbirine inanmalarını emretmek üzere gönderilmişti (ez-Zemahşerî el-Keşşaf Kahire t.y V 126; et-Taberî Tarih Mısır 1326 II 42). Yunus (a.s)'ın adı Kur'an'ın çeşitli yerlerinde geçmekle beraber Kur'an'daki surelerden birine isim olarak verilmiştir. Kur'an'ın onuncu suresinin adı Yunus sûresidir. Yunus (a.s) milletini otuz üç yıl Allah'a iman etmeye küfürden kurtulmaya davet etti tebliğde bulundu ve peygamberlik vazifesini yerine getirdi. Ancak sadece iki kişi ona iman etti (İbn Esir el-Kamil Beyrut 1965 l 360; Sahihi Buhari ve Tecridi Sarih Tercümesi IX 152). Milletinin bu şekilde küfürde direnmesi ve imana gelmemesi Yunus (a.s)'ın zoruna gitti. Yüce Allah onun bu kızgınlığını ve bunun neticesinde milletini terketmeye kalkışmasını şöyle haber vermiştir: "Zünnûn (Yunus)'a gelince o öfkeli bir halde geçip gitmişti. Bizim kendisini asla sıkıştırmayacağımızı zannetmişti. Nihayet karanlıklar içinde; "Senden başka hiç bir ilah yoktur. Seni tenzih ederim. Gerçekten ben zalimlerden oldum!" diye niyaz etti." (el-Enbiya 21/87). Bu ayette Yunus (a.s)'dan Zünnûn diye bahsedilmiştir. Zünnûn balık sahibi demektir. Kur'an'ın başka bir yerinde de Yunus (a.s) bu lakabla anılmıştır: "Sen Rabbinin hükmünü sabırla bekle. Balık sahibi (Yunus) gibi olma. Hani o dertli dertli Rabbine niyaz etmişti" (el-Kalem 68/48). Hem bu ayette hem de yukarıdaki ayette Yunus (a.s)'ın sabretmemesine Allah'ın emri olmadan milletini terketmeye kalkışmasına işaret edilmiştir. Onun bu hali üzerine Yüce Allah şöyle buyurmuştu: "O halde peygamberlerden azim sahibi olanların sabrettiği gibi sen de sabret" (el-Ahkaf 46/35). Allah'ın müsaadesi olmadan Yunus (a.s)'in ayrılmaya kalkışması iyi netice vermemişti. Ninova'dan ayrılmak için bir gemiye binmişti. Geminin batmaya yüz tutması üzerine hafiflemesi için yolculardan birinin suya atılması gerekti. Kimin suya atılacağını tesbit için kur'a çekildi ve kur'a Yunus (a.s)'a isabet etti. Bu durum Kur'an'da şöyle haber verilmiştir: "Gemide onlarla karşılıklı Kur'a çektiler de yenilenlerden oldu" (es-Saffat 37/141). İşin daha acısı Yunus (a.s) denize atıldıktan sonra bir balık onu yutmuştu. Yüce Allah Kur'an'da onun bu durumunu şöyle haber vermiştir: "Yunus (Rabbinden izinsiz olarak kavminden ayrıldığı için) kendisi kötülüklerken onu bir balık yuttu" (es-Saffat 37/142). Burada Yunus (a.s) hatasını anlamış ve nefsini kınamaya başlamıştı. Balığın karnındaki karanlıklarda: "Senden başka ilah yoktur. Sen eksikliklerden uzaksın yücesin. Ben zalimlerden oldum!" (el-Enbiya 21/87) diye dua etmeye ve Allah'a yalvarmaya başladı. Bu şekilde iman ve inançla Allah'a sığınması neticesinde Yüce Allah onu affetmişti (el-Maverdî en-Nuketu ve'l-Uyûnu Beyrut 1992 III 465 vd). Yunus (a.s)'ın duasının kabul edildiği ve Allah tarafından bağışlandığı Kur'an'da şöyle dile getirilmiştir: "Biz de onun duasını kabul ettik ve onu tasadan kurtardık. İşte biz insanları böyle kurtarırız" (el-Enbiya 21/88). "Eğer tesbih edenlerden olmasaydı (insanların) yeniden diriltilecekleri güne kadar onun karnında kalırdı" (es-Saffat 37/143 144). Gücü her şeye yeten Yüce Allah balığın karnındaki Yunus (a.s)'ı öldürmedi. Bir süre sonra balık onu ağzı ile sahile bırakmıştı. Onun kurtuluş ve daha sonraki hali Kur'an'da şöyle haber verilmiştir: "(Ama balığın karnında bizi andı tesbih etti) biz de onu hasta bir halde ağaçsız boş bir yere attık ve üzerine (gölge yapması için) kabak türünden bir ağaç bitirdik" (es-Saffat. 37/145 146). Yunus (a.s)'ın Allah tarafından affedilmesi ve büyük bir tehlikeden kurtarılması Kur'an'ın başka bir yerinde dile getirilmiştir: "Sen Rabb'inin hükmüne sabret balık sahibi (Yunus) gibi olma. Hani o sıkıntıdan yutkunarak (Allah'a) seslenmişti. Eğer Rabb'inden ona bir nimet yetişmeseydi yerilerek çıplak bir yere atılırdı. Fakat (böyle olmadı) Rabb'i onun duasını kabul etti de onu salihlerden kıldı" (el-Kalem 68/8 49 50). Yunus (a.s)'ı bu sıkıntılardan kurtaran Yüce Allah onun milletine de neticede hidayeti nasib etti. Onlar da sonunda Allah'a iman edip tevhid'e sarıldılar. Onların tevbe edip hakka dönüşlerini ifade eden ayetin meali şöyledir: "İnandılar biz de onları bir süreye kadar geçindirdik" (es-Saffat 37/148). Yunus (a.s)'ın milletinin bu şekilde tevbe etmeleri küfürden dönüp Allah'a inanmaları Allah tarafından övülmüş methedilmiştir: "Keşke (azabı gördükten sonra) inanıp da inanması kendisine fayda veren bir memleket olsaydı! (Azabı gördükten sonra inanmak hiç bir memlekete yarar sağlamamıştır). Yalnız Yûnus'un kavmi (azab henüz inmeden önce) inanınca dünya hayatında onlardan rezillik azabını kaldırmış ve onları bir süre daha yaşatmıştık." (Yûnus 10/98). Yunus (a.s)'ın faziletli bir insan olduğu Yüce Allah tarafından şöyle haber verilmiştir: İsmail el-Yesa' Yunus ve Lut'a da (yol gösterdik). Hepsi iyilerden idiler" (el-En'am 6/86). Muhammed (s.a.v) de onu şöyle övmüştür: "Her kim ben Yunus b. Matta'dan hayırlıyım derse yalan söylemiştir" (Buharî Tefsiru süre 6 4). Yunus (a.s) da diğer peygamberler gibi insanları küfrün şerrinden nehyetmiş ve Allah'a iman etmeye davet etmiştir. İnanan insanlar için onun hayatından alınacak çeşitli ibretler vardır. KAYNAK: TURGAY Nureddin; Şamil İslam Ansiklopedisi Akit Gazetesi Yayını C.VIII S.299-301

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)

Hz.Yunus (a.s)

Hz.Yunus (a.s)

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)

Benzer Konular